۶۱۳۹۳اسفند

پرکردن دندان

پرکردن دندان یکی از درمان های دندانپزشکی ترمیمی است که برای ترمیم شکستگی های دندان ،پوسیدگی دندان یا اسیب به سطوح دندان  مورد  استفاده قرار می گیرد. پر  کردن دندان انواع مختلفی دارد از جمله:   1 . پر کردن با طلا : پرکردن با طلا محکم و غیر خورنده است و میتواند تا 15 سال دوام داشته. 2 .امالگام نقره ای : پر کردن با امالگام نقره ای دوام و قدرت شبیه به طلا دارد ولی با هزینه کمتر.3.کامپوزیت: پرکردن با مواد کامپوزیت محبوب هستند زیرا که ظاهری شبیه به دندان ارائه میکنند اما دوامشان به اندازه پر کردن با مواد فلزی  نیست.غیر از موارد بالا مواردی نظیر پر کردن  با سرامیک  و کلاس اینومرها  نیز وجود دارد.



aaa

پرکردن دندان


پوسیدگی دندان مشکلات فراوانی ایجاد میکند که  میتواند سطحی باشد و فقط به سطوح خارجی دندان آسیب برساند اما مهم‌ترین عامل آسیب دیدن پالپ دندان، پوسیدگی است،قسمت خارجی لثه که افراد می‌توانند آن را ببینند، تاج دندان نام دارد و  قسمت زیرین که  داخل  استخوان و بافت‌های  نگه‌دارنده  قرار گرفته، ریشه دندان نامیده می‌شود. تاج دندان از داخل به خارج شامل مغز یا پالپ دندان، عاج و میناست  و ریشه  دندان نیز از  سه بخش  تشکیل  شده؛  در قسمت خارجی ریشه بافتی به نام سمان وجود دارد، داخل سمان عاج و داخل عاج هم پالپ ریشه قرار گرفته است.

پوسیدگی دندان بیماری عفونی قابل انتقالی است که با فعالیت میکروبها در سطح دندان آغاز می‌شود و در ساختمان آن پیشرفت می‌کند. برای ایجاد پوسیدگی، مواد قندی هم باید در دسترس میکروبها باشند تا عامل خراب کننده ساختمان معدنی، یعنی اسید تولید گردد. در واقع پوسیدگی دندان تخریب بافتهای سخت دندان است. وقتی یک بیماری در اثر فعالیت میکروبها ایجاد شود آن را بیماری عفونی می‌نامند. و اگر بیماری بتواند از محلی به محل دیگر منتقل شود آنرا بیماری قابل انتقال می‌گویند. با تعریفی که از پوسیدگی دندان شد، می‌فهمیم که پوسیدگی می‌تواند از یک دندان به سایر دندانها سرایت کند.

محلهای شایع پوسیدگی

پوسیدگی تمام سطوح دندان را یکسان مبتلا نمی‌کند. بلکه بعضی از سطوح دندانها به علت وضعیت خاصی که دارند بیشتر دچار پوسیدگی می‌شوند. این سطوح عبارتند از:

  • شیارهای سطح جونده: سطح جونده دندانهای آسیا شیارهای باریک و عمیقی دارد که محیط مناسبی برای زندگی و رشد میکروبها فراهم نموده و دندان از این محل دچار پوسیدگی می‌گردد. این امر بخصوص در مورد دندانهای آسیا بیشتر رخ می‌دهد و باعث پوسیدگی زودرس آنها می‌شود
  • سطوح بین دندانی: این ناحیه نیز به دلیل عدم نفوذ موهای مسواک قابل تمیز کردن نیست بنابراین از نواحی مستعد پوسیدگی و بیماری لثه بشمار می‌آید.
  • طوق دندان یا ناحیه اتصال لثه با دندان:‌ تجمع میکروبها معمولاً در این ناحیه باعث بیماری لثه نیز می‌شود

نشانه‌های پوسیدگی

وقتی دندانی دچار پوسیدگی می‌شود، ممکن است یک یا چند مورد از علامتهای زیر را داشته باشد:

  • تغییر رنگ مینای دندان ، در محل پوسیدگی مینا قهوه‌ای یا سیاه رنگ می‌شود.
  • سوراخ شدن دندان در محل پوسیدگی ، گاهی میزان این تخریب کم است و فقط با معاینه دقیق مشخص می‌شود و گاهی مقدار زیادی از دندان از بین می‌رود، به طوری که شخص فکر می‌کند دندان او شکسته است.
    • حساس یودن یا درد گرفتن دندان وقتی که دندانها را روی هم فشار می‌دهیم.
    • بوی بد دهان می‌تواند به علل مختلف ایجاد شود که یکی از علتهای آن پوسیدگی دندانها است.
    • گیر کردن مواد غذایی بین دندانها و پاره شدن نخ دندان پوسیدگی بین دندانی می‌تواند باعث گیر کردن مواد غذایی بین دندانها و پاره شدن نخ دندان هنگام استفاده شود.حساس بودن یا درد گرفتن دندان در موقع خوردن غذاهای سرد، گرم، ترش و شیرین.


پوسیدگی-دندان

پوسیدگی

پوسیدگی دندان چرا و چگونه ایجاد می‌شود؟

برای پیشگیری از ایجاد هر بیماری باید علل ایجاد کننده آن بیماری را بشناسیم. در مورد پوسیدگی دندان و پیشگیری از آن نیز لازم است ابتدا با عوامل ایجاد کننده آن آشنا شویم. بسیاری از افرادی که برای درمانهای دندانپزشکی مراجعه می‌کنند، در پاسخ به اینکه چرا دندانهایشان خراب شده است به مسئله ارث و جنس دندان اشاره می‌کنند. روشن است که خوبی جنس دندان در دوام آن مؤثر است با این حال عوامل دیگری هم دخالت دارند.

علل مختلفی برای ایجاد پوسیدگی مطرح شده است اما بطور کلی چهار عامل اصلی میکروبها، مواد قندی، مقاومت شخص و دندان و زماندر ایجاد پوسیدگی دندان نقش دارند.

این چهار عامل، همواره ایجاد پوسیدگی می‌کنند و اگر هر کدام نباشد، دندان پوسیده نمی‌شود. بدون میکروب، پوسیدگی در دندان اتفاق نمی‌افتد. اگر میکروبها حضور داشته باشند و مواد قندی نباشد، شدت وقوع پوسیدگی به این اندازه نخواهد بود. وجود میکروبها و مواد قندی نیز در اشخاصی که مقاومت طبیعی نسبت به بیماری دارند نمی‌تواند پوسیدگی ایجاد کند. و بالاخره میکروبها و مواد قندی و کمبود مقاومت شخص و دندان نیز در یک لحظه و یک روز سبب خرابی دندان نمی‌شود، بلکه مدت زمانی لازم است تا اینها بتوانند سطح سخت دندان را خراب کنند.

میکروبهای ایجاد کننده پوسیدگی دندان

در دهان هر فرد بطور طبیعی انواع و اقسام میکروبها وجود دارد ولی همه میکروبهای موجود در دهان، پوسیدگی را به وجود نمی‌آورند. وقتی مدتی دندان تمیز نشود، میکروبها بر روی دندان لایه‌ای را تشکیل می‌دهند که پلاک میکروبی نام دارد. پلاک میکروبی لایه نرم و غلیظی است که از مقدار زیادی باکتریهای مختلف و سلولهای موجود در دهان تشکیل می‌شود و چنان بر سطح دندان می‌چسبد که به آسانی با آب شسته نمی‌شود. هر چه زمان بیشتر می‌گذرد، انواع مختلفی از میکروبها وارد پلاک میکروبی می‌شوند و بیماریزایی آن را بیشتر می‌کنند.

ذکر این نکته لازم است که پلاک میکروبی با رسوب نرم سفیدی که روی دندان می‌نشیند و قابل دیدن می‌باشد، متفاوت است. این رسوبات سفید رنگ به آسانی با آب شسته می‌شود. ولی پلاک میکروبی قابل دیدن نیست و بی‌رنگ است. پلاک میکروبی در صورتی قابل مشاهده است که آن را با مواد رنگی مخصوصی رنگ کنیم. برای نشان دادن پلاک میکروبی از قرصهای رنگی که قرص آشکار کننده پلاک میکروبی نام دارد استفاده می‌شود. برای از بین بردن پلاک میکروبی باید با دقت و حوصله دندان را مسواک کرد.



poosidegie dandan

میکروب ها

مواد قندی چگونه باعث پوسیدگی دندان می‌شود؟

تقریباً همه مردم می‌دانند که مواد قندی دندانها را خراب می‌کند. میکروبهای موجود در پلاک میکروبی از قند موجود در غذاها استفاده کرده و آنرا به اسید تبدیل می‌کنند. این اسید مینای دندان را حل کرده و پوسیدگی آغاز می‌شود. ولی آیا می‌توانیم قند را از غذای روزانه خود حذف کنیم؟ مصرف مواد قندی برای سلامت دندانها ضرر دارد. هرچه این مواد بیشتر مصرف شوند، تعداد دفعات مصرف آنها زیادتر شود، چسبنده‌تر باشند و از نوع قند ساکاروز (قند معمولی) باشند، پوسیدگی بیشتر ایجاد می‌کنند. بنابراین باید گفت گرچه نمی‌توان مواد قندی را بکلی از غذای روزانه حذف کرد اما می‌توان با استفاده از راههای گوناگون اثر زیان آور آنها را کاهش داد.

زمان و سرعت ایجاد پوسیدگی

پوسیدگی دندان در یک لحظه و یک روز انجام نمی‌شود، بلکه مدت زمانی لازم است تا مینا حل شده و بافت نرم مینا از بین برود تحقیقات نشان داده است که بعد از خوردن غذا و رسیدن مواد قندی به میکروبهای پلاک 2 تا 5 دقیقه طول می‌کشد تا اسید ایجاد شود. در طی مدت 10 دقیقه میزان اسید به حداکثر مقدار خود می‌رسد سپس 20 تا 60 دقیقه در همان حال باقی می‌ماند و بعد از آن به تدریج به حال عادی برمی‌گردد. با هر بار خوردن، محیط پلاک میکروبی، اسیدی می‌شود و تا این محیط اسیدی به حالت عادی برگردد، با خوردن مجدد، محیط دهان دوباره اسیدی می‌گردد. به این ترتیب دندانها دچار پوسیدگی می‌شود. اگر کودکی 9 مرتبه در روز آشامیدنی شیرین مصرف کند پس از مدتی لکه‌های بر روی دندانهایش پیدا می‌شود که نشانه شروع پوسیدگی است.

بطور کلی پوسیدگی دندان بیشتر بیماری نوجوانان است، یعنی دندانها معمولاً بلافاصله بعد از بیرون آمدن بیشتر خراب می‌شوند، تا در سنین بالاتر که مدتی از حضورشان در دهان گذشته است. بنابراین اهمیت مراقبت و نگهداری از دندانها در این سنین کاملا مشخص می گردد.

مقاومت شخص و دندان

مجموعه‌ای از عوامل دفاعی در دهان هر شخص وجود دارد که در برابر ایجاد پوسیدگی مقاومت می‌کند. وضعیت بزاق دهان و سلولهای موجود در آن، شکل و فرم دندان، طرز قرارگیری دندانها، جنس و نظایر اینها تا حدودی در میزان پوسیدگی تأثیر دارند، علاوه بر این برخی از مردم در برابر عوامل مخرب مقاومت بیشتری نشان می‌دهند. مقاومت شخص ممکن است ارثی، مادرزادی و یا اکتسابی باشد. همچنین مقاومت ممکن است همیشگی یا موقتی باشد. با این وجود از نظر محققین دو عامل اصلی یعنی میکروبها و مواد قندی، مهمترین عوامل ایجاد کننده پوسیدگی هستند. البته راههایی برای مقاوم کردن ساختمان دندان وجود دارد. یکی از این راهها، رساندن فلوراید به دندانها است، فلوراید مقاومت دندانها را در برابر پوسیدگی افزایش می‌دهد.


a

بخشهای دندان



دراین قسمت به چند مورد از اثرات پوسیدگی شدید که به پالپ دندان اسیب رسانیده اشاره شده: 1. صدمه  به عصب  دندان ، که  در این صورت نیاز به  درمان ریشه وجود دارد که در بهترین حالت توسط متخصص مربوطه یا دندانپزشک عمومی با تجربه به خوبی انجام می شود. عدم توجه به درمان صحیح ریشه متاسفانه عوارض کوتاه مدت و یا بلند مدتی مثل عفونت حاد یا مزمن ریشه، آبسه دهان یا صورت ، لقی و از دست رفتن دندان می شود. 2. پیشرفت پوسیدگی به زیر لثه ، که در این صورت نیاز به جراحی لثه وجود داشته و حتی شاید به کشیده شدن دندان ختم  شود. 3. تخریب اکثر تاج  دهان ، که در این صورت پرکردگی  ساده امکان پذیر نبوده و نیاز به استفاده از درمان های پرهزینه مثل (روکش) یا (اینله) می باشد.

  1. همچین پوسیدگی باعث ایجاد مواردی همچون بوی بد دهان میباشد در واقع بوی بد دهان چندین عامل داخلی و خارجی دارد پوسیدگی یکی ازعوامل اصلی و داخلی محسوب میشود.

در صورتی که بافت های  باقیمانده حجم کافی داشته باشند و پوسیدگی به قسمت عصب دندان تجاوز  نکرده باشد پرکردگی  ها  بهترین راه  حل  درمان  می باشند. پیشرفت های دهه اخیر عامل معرفی مواد  پرکردگی  همرنگ  دندان می باشد. این مواد  به غیر از رنگ مناسب خود واجد مزیت های دیگری مثل  عدم وجود عوامل مضر مثل جیوه، اتصال قوی با  بافت دندان  از طریق روش Binding ، عدم تغییر رنگ  دندان و امکان  ترمیم  بعدی را  دارند و  با کمک  پیشرفت  های روزافزون با اطمینان در دندان های خلفی و حلولی قابل توصیه می باشند. هر چند که به علت نیاز به مواد خاص و تکنیک سخت تر احتیاج به تجربه بالاتری داشته و هزینه بیشتری را خواهد داشت.

استفاده صحیح و کامل از مسواک و نخ دندان در جهت حفظ بهداشت دهان و همچنین مراجعه مداوم به دندانپزشک مجرب و معاینه کامل همراه با  رادیوگرافی تنها روش جلوگیری از پوسیدگی و تخریب دندانها می باشد.
استفاده از دهانشویه های حاوی فلوراید مثل دهانشویه Sodium fluoride 0/2 % و همچنین فلوراید تراپی در سنین کودکی و به توسط متخصص دندانپزشکی کودکان یا دندانپزشک عمومی مجرب نیز عامل بازدارنده مناسبی می باشد.

تنها روش رفع پوسیدگی های دندانی پرکردن است و با هیچ روش گیاهی نمیتوان پوسیدگی را رفع کرد اما با رعایت بهداشت میتوان ادامه روند پوسیدگی را تا حدودی متوقف کرد. چوب مسواک از شاخه های درختی به نام مسواک تهیه می شود که نه تنها در جنوب ایران بلکه در کشورهای مصر و هند نیز به وفور یافت می شود. چوب این درخت علاوه بر آنکه اثر ضدمیکروبی دارد می تواند با کمک فلورایدی که در ساقه هایش وجود دارد بسیاری از میکرو ارگانیسمهای غیرهوازی را که موجب پوسیدگی دندان می شود  بردارد و یک جرم گیر  بسیار عالی محسوب می شود. استفاده از چوب  مسواک به صورت مستمر  و طولانی یکی از بهترین روش هاست که شما را برای همیشه از جرم گیری دندان نجات دهد.در برخی از منابع طب سنتی به این نکته اشاره شده که غرغره کردن جوشانده چوب مسواک نیز می تواند در تقویت و ضدعفونی کردن دهان به ویژه لثه ها موثر باشد. تنها مراقب باشید از چوب مسواک هر شب به آرامی برای  جرم گیری  و پاکسازی دندان ها  استفاده کنید.  عرق  گل  میخک از آن دست  داروهای  گیاهی است که  پیشنهاد می کنیم حتما  در خانه داشته باشید. اگر در موقعیتی نامناسب دندان درد سراغ تان آمد و امان تان را برید می توانید با غرغره کردن عرق گل میخک و نگه داشتن آن در دهان تا حد زیادی شدت درد را کم کنید و به آرامش برسید. به جای استفاده از عرق گل میخک می توانید از عصاره یا جوشانده گل میخک هم استفاده کنید. گل میخک را خریداری کنید و هر زمان که درد سراغ تان آمد دو قاشق از آن را با دو لیوان آب بجوشانید تا یک لیوان باقی بماند سپس با جوشانده باقی  مانده و سرد  شده دندان ها را خوب شست و  شو دهید و برای دقایقی جوشانده را در دهان نگه دارید. البته این نکته را فراموش نکنید که در اولین فرصت برای پیگیری علت دردتان با یک دندانپزشک مشورت کنید و دلیل درد را جویا شوید.

پوسیدگی های کنار دندان زودتر به عصب می رسند تا اینکه از شیارهای سطح دندان پوسیدگی رشد کند. تا پوسیدگی به عصب نرسیده،  می شود  دندان را بدون عصب کشی پُر کرد و این ربطی به عمق پوسیدگی ندارد، یعنی حفره ی پوسیدگی چه 1 میلی متر باشد و چه 7 میلی متر، اگر به عصب دندان نرسد، پُر کردن احتیاج به عصب کشی نخواهد داشت. ولی اگر حتی به اندازه ی نوک سوزن پوسیدگی روی عصب دندان را باز کند، این دندان نیاز به عصب کشی خواهد داشت .در مجموع اگر پوسیدگی دندان به عصب برسد، باید آن را عصب کشی کنیم و بعد دندان را پُر کنیم، حال چه درد داشته باشیم و چه نداشته باشیم. در حالیکه اکثر افراد فکر می کنند که فقط وقتی دندان را عصب کشی می کنیم که درد داشته باشیم.مسأله ی عصب کشی از حوصله ی این مقاله خارج است و به طور کامل در بخش · اندودنتیکس توضیح داده شده است.

در صورت داشتن هر گونه سوال در مورد مطلب فوق، از این بخش با پزشک مربوطه در ارتباط باشید