۲۴۱۳۹۴فروردین

پسته

پسته گونه‌ای گیاه است. این گیاه در کشورهایی مثل ایران، سوریه، ترکمنستان و غرب افغانستان رشد می‌کند. تولید پسته در ایران در سال ۲۰۰۵ معادل ۱۹۰٬۰۰۰ تن بوده که ایران را در مقام یکم در جهان قرار می‌دهد. بعد از ایران آمریکا با تولید ۱۴۰٬۰۰۰ و ترکیه با تولید ۶۰٬۰۰۰ تن در مقام دوم و سوم قرار داشته‌اند. تولید پسته اغلب در شهرهای رفسنجان، دامغان، قزوین، یزد، سیرجان،شهربابک کاشت می‌شود که بیشتر تولید پسته در ایران در شهر رفسنجان می‌باشد و همچنین این پسته از مرغوبترین پسته‌های جهان می‌باشد که طمع و چربی خاصی دارد. واژه پسته پارسی می‌باشد و از طریق زبان لاتین از پارسی وارد زبانهای اروپایی شده‌است.


پسته

پسته



پسته درخت دوپایه ای است که ارتفاع آن به حدود پنج متر می رسد .برگهای درخت پسته متناوب و مرکب از 2 یا 3 برگچه نوک تیز با یک برگچه انتهایی است وبرنگ سبز روشن می باشد . گلهای آن خوشه ای است گل نر آن فاقد گلبرگ است ترکیبات شیمیاییپسته دارای مواد غذایی فراوانی است و بنابراین برای تقویت بیماران و اشخاص ضعیف مناسب است.

خواص

پسته از آنجایی که دارای مقدار زیادی چربی غیراشباع و پروتئین می باشد، لذا نباید بیشتر از ۱۸ گرم در هفته مصرف شود.پسته دارای مقدار زیادی فیبر می باشد. فیبر به هضم مواد غذایی کمک می کند، کلسترول و قند خون را تنظیم می کند. پسته در بین گروه آجیل ها، یکی از بهترین منابع پتاسیم می باشد. پتاسیم ۱ عدد پسته برابر پتاسیم ۱ عدد پرتقال است. مقدار پتاسیم در ۲ عدد پسته بیشتر از ۱ عدد موز می باشد. پتاسیم موجود در پسته، به تعادل مایعات بدن کمک می کند، ضربان قلب را تنظیم می کند و برای کاهش فشار خون نیز بسیار مفید می باشد. همچنین دارای فسفر می باشد و در ساخت استخوان ها و دندان ها شرکت می کند، جلوی خستگی و ضعف را می گیرد و برای تقویت عضلات بدن مفید می باشد.

پسته، مقداری منیزیم نیز دارد که منیزیم یکی از مهم ترین عناصر معدنی برای تبدیل غذا به انرژی می باشد، ضربان قلب را تنظیم می کند واز گرفتگی عضلات جلوگیری می کند.آهن در پسته، برای سرگیجه، خستگی، رنگ پریدگی و کم خونی مفید است. روی برای تقویت پوست، مو و ناخن بسیار مهم است. پسته نیز مانند دیگر دانه ها، از بیماری های قلبی جلوگیری می کند. به خاطر وجود چربی های غیر اشباع، می تواند مقدار کلسترول خون را پایین بیاورد.

پسته باعث عملکرد درست مغز می شود و شخص را آرام می کند. این آجیل می تواند جلوی پیشرفت بیماری های مزمن از قبیل سرطان را بگیرد پودر پسته، درمان کننده دندان درد می باشد. پسته تغییری در فشار خون و افزایش وزن انجام نمی دهد. اما به خاطر کاری بالایی که دارد، به عنوان یک میان وعده پرکالری شمرده می شود و نباید زیاد مصرف شود. برای کاهش نمک و چربی در رژیم غذایی، باید از خوردن پسته بو داده و شور خودداری کنید.


خواص

خواص



خواص داروئی

-مغز پسته از نظر طب قدیم ایران گرم و خشک است.

-جوشانده پوست و برگ درخت پسته برای رفع درد و خارش مقعد مفید است.

-خوردن پسته نیروی جنسی را تقویت می‌کند.

-مغز و ذهن را تقویت می‌کند.

-برای آرامش قلب و آرام کردن اعصاب مفید است.

-برای باز کردن مجاری کبد مصرف پسته توصیه می‌شود‌.

-پسته معده را تقویت می‌کند‌

-برای تسکین سرفه مفید استظ.

-اسهال معمولی و اسهال خونی را درمان می‌کند.

-جوشانده پوست درخت پسته برای برطرف کردن خارش اعضای تناسلی زنان مفید است.

-مغز پسته به‌علت داشتن آهن خونساز است و آنهائی که مبتلا به کم‌خونی هستند باید حتما روزانه مقداری پسته بخورند.

خواص پوست سبز پسته:

-پوست سبز پسته تازه از نظر طب قدیم ایران سرد و خشک است

-برای رنگرزی به‌کار می‌رود.

-بهترین دارو رای رفع بوی بد دهان است.

-جویدن آن باعث التیام زخم‌های داخل دهان می‌شود.


خواص دارویی

خواص دارویی



-برای استحکام لثه آن را روی لثه بمالید و یا بجوید.

-دم‌کرده پوست سبز پسته حالت دل به‌هم‌خوردگی و استفراغ را از بین می‌برد.

-دم‌کرده آن برای رفع اسهال مفید است‌.

-برای رفع سکسکه پوست سبز پسته را دم کنید و یک فنجان از آن را بنوشید‌.

خواص پوست سفید پسته:

-پوست سفید پسته برای بواسیر و بیرون زدن مقعد مفید است‌. برای درمان این بیماری باید پوست سفید پسته را در آب بجوشانید و آن را داخل لگنی بریزید و شخصی را که این بیماری را دارد برای چند دقیقه در آن بنشیند. باعث تسکین درد و تخفیف بیماری می‌شود‌.

-مغز پسته چربی زیادی دارد و بنابراین برای معده مناسب نیست و کسانیکه معده ضعیف دارند باید آن را با زردآلو بخورند. ضمناً مغز پسته گرم و خشک است خوردن زیاد آن باعث گرمی بدن و کهیر و دانه‌های قرمز رنگ در پوست می‌شود‌. برای رفع گرمی و خشکی باید سرکه، انار ترش و یا برگه زردآلوی ترش مصرف نمود.

مواد معدنی و ویتامین

آهن موجود در پسته نیز برای رفع سرگیجه، رنگ پریدگی، بی حوصلگی و کم خونی بسیار موثر است. ویتامین ای یکی از قوی ترین آنتی اکسیدان هایی است که در پسته به مقدار زیاد یافت می شود و موجب افزایش سیستم ایمنی بدن و تقویت چشم می شود.

آهن موجود در پسته برای رفع سرگیجه، رنگ پریدگی، بی حوصلگی و کم خونی بسیار موثر است. پسته بسیار مقوی و حاوی ویتامین های ب1 ، ب 3 و ویتامین  ای و املاح مغذی شامل آهن، پتاسیم، فسفر و کلسیم است. پسته دارای ویتامین های ب 6، ب 1 و ویتامین ای است؛ ویتامین ب 6 به سوخت و ساز پروتئین کمک می کند و در جذب مواد غذایی نیز نقش دارد. ویتامین ب 1 موجب افزایش انرژی، تقویت سلول های عصبی و متعادل کردن اشتها می شود.

پسته حاوی مقدار زیادی پروتئین گیاهی، مواد نشاسته ‌ای غنی و مواد معدنی‌ مهم مانند پتاسیم و منیزیم است که بسیاری از نیازهای بدن را تأمین می ‌کند. از ‌آنجایی که مصرف پسته به همراه مواد غذایی حاوی کربوهیدرات بالا مانند نان سفید، جذب کربوهیدرات را پایین می ‌آورد بنابراین مغز این خشکبار می ‌تواند به کنترل دیابت کمک کند. علاوه بر این، پسته برای آرامش قلب و آرام کردن اعصاب مفید است و مصرف آن برای بازکردن مجاری کبد توصیه می‌ شود. همچنین پسته معده را تقویت و برای تسکین سرفه هم مفید است.


ویتامین

ویتامین



پروتئین پسته به اندازه‌ای است که می ‌توان آن را به عنوان جایگزینی برای گوشت و حبوبات دانست. در ضمن عنصر “روی” موجود در آن نیز در رشد سلول ‌ها و بافت ‌های بدن تاثیر به سزایی دارد. وجود کلسیم و آهن در پسته سبب شده که این نوع خشکبار نقش بسیار مهمی در استحکام‌ بخشیدن به استخوان ‌ها و دندان ‌ها و همچنین درمان بیماری ‌هایی چون کم ‌خونی ‌های ناشی از فقر آهن داشته باشد.

با توجه به این که پسته خاصیت چاق ‌کنندگی دارد،  افرادی که رژیم دارند، اعتدال را در مصرف آن رعایت کنند. مصرف این ماده غذایی در تنظیم ضربان قلب و کنترل فشارخون موثر است. همچنین دارای فسفر است و در ساخت استخوان ها و دندان ها کمک و از خستگی و ضعف جلوگیری می کند. مصرف پسته به تقویت عضلات بدن کمک و از گرفتگی آن پیشگیری می کند. خوردن یک مشت مغز پسته در روز نه تنها یک میان وعده ای مناسب و خوشمزه است بلکه برای سلامتی نیز مفید است؛ چون پسته با کاهش روند جذب کربوهیدرات ‌ها در بدن می ‌تواند قند خون را پایین بیاورد.

جدول مواد موجود در 100 گرم مغز پسته

آب ۵/۲ گرم
پروتئین ۲۰ گرم
مواد چرب ۵۴ گرم
مواد نشاسته‌ای ۱۵ گرم
کلسیم ۱۳۰ میلی گرم
فسفر ۵۰۰ میلی گرم
آهن ۷/۵ میلی گرم
پتاسیم ۹۵۰ میلی گرم
ویتامین آ ۲۳۰ واحد
ویتامین ب ۱ ۰/۷ میلی گرم
ویتامین ب ۳ ۱/۵ میلی گرم

شرایط پسته

کاشت بذر در زمین اصلی :

در زمین‌های با آب وخاک شیرین بذور جوانه زده مورد نظر برای کاشت را پس از گاورو شدن زمین رسیدن به حد ظرفیت مزرعه د رمحل داغ آب زمین اصلی می‌‌کارند.چنانچه بافت خاک مزرعه سنگین باشد به منظور از سله بستن روی بذور داخل هر گودال را به وسیله ماسه می‌پوشانند. این عمل به رشد گیاه کمک فراوان می‌کند، چون نه تنها اکسیژن کافی در دسترس ریشه‌های نهال قرار می‌دهد بلکه موجودات هوازی مفید خاک را نیز به فعالیت وا می‌دارد. عمق کاشت بذر بستگی به اندازه بذر دارد میزان تقریبی عمق کاشت حدود 2 تا 5 برابر بزرگ ترین قطر بذر است

کاشت در خزانه :

زمین خزانه پسته مانند خزانه دیگر درختان باید آماده گردد. فواصل کاشت بذرها بر روی خطوط بین 5 تا 10 سانتی‌متر و بین خطوط 35 تا 40 سانتی‌متر است. پس از کاشت بذر ، روی آن را با استفاده از ماسه بادی همراه باکود دامی پوشانده و آبیاری می‌نمایند. میزان بذر مصرفی پسته در هکتار خزانه 250 تا 300 کیلوگرم می‌باشد و حدود 250 هزار نهال در یک هکتار می‌توان تولید نمود. نهال‌های تولیدی در فصل خواب (پاییز و زمستان) آماده انتقال به زمین اصلی هستند (نهال یکساله). هرچه سن نهال در خزانه بالا رود به علت گسترش سیستم ریشه و پیچیده شدن ریشه نهال‌ها و عدم دقت درهنگام کندن و جابه جایی نهال به زمین اصلی و قطع ریشه‌ها، یکبار انجام می‌شود. معمولاً د رخزانه راه روهایی در فواصل 5/1 تا 2 متر تعبیه می‌شود که این عمل به رفت و آمد کارگران برای حذف علف‌های هرز و انجام عملیات آبیاری و در صورت نیاز پیوند زدن نهال‌ها کمک می‌کند. چنانچه کف خزانه بوسیله سیمان و یا موزائیک فرش شود از رشد عمودی ریشه‌ها جلوگیری می‌کند. بنابراین جابه‌جایی نهال‌ها آسان‌تر و تلفات آنها نیز کمتر خواهد بود.


شرایط

کاشت



کاشت درکیسه‌های پلاستیکی :

برای این منظور از کیسه‌های پلاستیکی به ارتفاع 25 تا 30 سانتی‌متر استفاده می‌شود. البته هر چه ارتفاع کیسه‌ها بیشتر باشد(45 سانتی متر ویا بیشتر ) رشد نهال بهتر است. از آنجایی که محیط رشد در گیاهان گلدانی محدود است و این گیاهان مانند گیاهانی که در مزرعه و باغ کشت می‌شوند نمی‌توانند ریشه‌های خود را گسترش داده و به طور طبیعی از منابع غذایی خاک استفاده کنند. لذا برا ی برآورده ساختن احتیاجات گیاه، خاک درون کیسه‌ها را مخلوطی از یک تا دو قسمت ماسه و یک قسمت خاک زراعی مرغوب (لومی)و یک قسمت کود دامی یا خاک برگ پوسیده انتخاب می‌شود

معمولاً برای تسهیل د رعملیات آبیاری، زمین مورد نظر را به ندازه ارتفاع گلدان‌ها خاک‌برداری‌ کرده، سپس گلدان‌ها را طوری می‌چینند که در فواصل 2-5/1 متری، راهروهایی برای عبور و مرور کارگران وجود داشته باشد. قسمت بالای گلدان‌ها معمولاً هم‌سطح زمین بوده، در نتیجه آبیاری به طریقه غرقابی امکان پذیر می‌شود. درون هر کیسه معمولاً دو دانه بذر می‌‌کارند که پس از سبز شدن و چهار و پنج برگی شدن گیاه‌چه‌ها قویترین آنها را انتخاب نموده، دیگری را حذف می‌کنند. حتماً بایستی در ته کیسه‌ها سوراخ‌های کوچکی به‌عنوان زه‌کش ایجاد نمود. گیاهان گلدانی را در موقعی از سال می‌توان به زمین اصلی انتقال داد. از کاشت پسته درون کیسه‌ها به منظور واکاری در باغ‌ها نیز استفاده می‌شود. در موقع انتقال به زمین اصلی، کیسه‌ها را به آهستگی بدون آنکه صدمه‌ای به ریشه‌ها وارد شود و خاک اطراف آن بریزد، پاره کرده، گیاه را به زمین اصلی انتقال می‌دهند.

سایر روش های تکثیر :

اخیراً موفقیت‌های در زمینه تکثیر پسته از طریق کشت بافت حاصل شده است. از مزایای عمده تکثیر از طریق کشت بافت، یکنواختی نهال‌ها به علت تکثیر غیر جنسی (کلون) تکثیر سریع در فضای کم و تولید نهال‌های عاری از بیماری و نیز کوتاه نمودن طول دوره نونهالی است. درایران ریز ازدیادی پایه‌های اهلی (قزوینی، بادامی زرند) و وحشی (بنه و آتلانتیکا) و نیز ارقام تجاری از طریق قلمه‌زدن بدون استفاده از هورمون‌های گیاهی و با غلظت بالا تا‌کنون امکان‌پذیر نبوده است. خوابانیدن یکی دیگر از روش‌های تکثیر می‌باشد که با این روش می‌توان تعداد معدودی گیاه ریشه دار را از گیاه مادری بدست آورد.



تکثیر

تکثیر



مراقبت از نهال های بذری :

پس از آن که بذر‌ها درخزانه و یا زمین اصلی و یا کیسه‌های پلاستیکی سبز شدند. یک سلسله عملیات باغبانی برای مراقبت از آنها لازم است که عبارتند از :

الف – آبیاری :

میزان دفعات آبیاری برحسب آب وهوا و نوع خاک و میزان آب موجود متفاوت است. بطور‌کلی آبیاری نهال‌های بذری باید به آهستگی صورت گیرد.با توجه به این‌که در این مرحله از رشد گیاهان دارای ریشه محدودی برای جذب می‌باشند باید دقت نمود که از کمبود آب صدمه نبینند.

ب – وجین :

بذر علف‌های هرز تقریباً در خاک وجود داشته و با گیاهان اصلی به رقابت می‌پردازند. بنابراین باید آنهارا از میان برد. وجین علف‌های هرز باید با دقت صورت گیرد تا به ریشه گیاهان اصلی صدمه‌ای وارد نشود.

ج- محافظت از گرما و تابش مستقیم آفتاب :

در روزهای گرم، مخصوصاً در روش کاشت پلاستیکی باید هر چند روز یک بار روی نهال‌ها آب پاشید و نیز برای جلوگیری از تابش مستقیم آفتاب، می‌توان پایه‌های در زمین به ارتفاع5/1-1 متر قرارداده، با استفاده از حصیر یا مواد دیگر روی آن را پوشاند و بدین ترتیب از تابش مستقیم نور خورشید جلوگیری کرد.

انتقال نهال به زمین اصلی :

محلی که قرار است نهال در آن کشت شود، باید گودالی به عمق 60 و به قطر 40 سانتی متر حفر کرد وآن را با خاک سطح الارض همراه با کود دامی پر نمود. نهال‌های بذری را باید به نحوی درگودال کاشت که طوقه (حدفاصل بین ریشه و ساقه)آن هم سطح زمین قرار گیرد. چنانچه طوقه گیاه درخاک فرو رود، ممکن است پوسیده شود و یا مورد حمله قارچ‌های عامل پوسیدگی طوقه(گموز)واقع شود. اگر هم بالاتر از خاک قرار گیرد، قسمت‌های از ریشه که در معرض هوا قرار گرفته‌اند از بین می‌رود.

بعد از قرار دادن نهال درگودال، خاک اطراف نهال را فشار داده تا گیاه در آن مستقر شود. نهال‌های بذری را باید بلافاصله پس از انتقال آبیاری کرد

مضرات

باید توجه داشت افرادی که مبتلا به نارسایی کبد هستند، مبتلایان به نقرس ، دیابت و ناراحتی‌های کلیه باید از

خوردن پسته خودداری کنند.

در صورت داشتن هر گونه سوال در مورد مطلب فوق، از این بخش با پزشک مربوطه در ارتباط باشید

منابع :

fa.wikipedia.org

www.hidoctor.ir

vista.ir