۲۴۱۳۹۴فروردین

موز

موز که در افغانستان ‘کیله’ گفته می‌شود نام میوه و گیاهی با همین نام است که بومی مناطق حاره‌ای جنوب شرق آسیا، شبه جزایر مالزی، واسترالیا است. امروزه این گیاه در تمام مناطق گرمسیری که از رطوبت مطلوبی برخوردار باشند کاشت می‌شود.

گیاه موز در وهله اول برای میوه‌اش و ضمناً برای تولید فیبر و نیز زیبایی کاشته می‌شود. از آنجائی که گیاه موز نسبتاً بلند و مستقیم و محکم می‌باشد، اشتباهاً به آن درخت می‌گویند، در حالی که واقعیت آن است که آنها فقط شاخه‌هایی هستند که پس از دادن میوه خشک شده و از بین می‌روند. این شاخه‌ها می‌توانند به بلندی بین دو تا هشت متر برسند و برگ‌های آن نیز به حدود سه و نیم متر می‌تواند برسد. میوه موز به صورت خوشه در انتهای ساقه تشکیل می‌شود. نتایج یک مطالعه جدید در کالج سلطنتی لندن نشان داده است که مصرف یک عدد موز در روز به میزان قابل توجهی خطر بروز علائم آسم را در کودکان کاهش می‌دهد.

موز از چهار هزار سال قبل در هندوستان کشت می شده است . در سال 1482 پرتغالیها موز را در سواحل گینه پیدا کردند و به جزائر قناری بردند و سپس بوسیله میسیونر مذهبی اسپانیولی به نواحی حاره آمریکا برده شد و اکنون موز در تمام مناطق گرمسیر دنیا کشت می شود .موز را هنگامیکه هنوز سبز است از درخت می چینند و به مناطق مختلف می فرستند و در آنجا بوسیله گرما دادن آنرا می رسانند .


موز

موز



موز انواع مختلف دارد یک نوع آن بسیار درشت و نوعی از آن هم خیلی ریز است که مزه شیرینی دارد .در کشورهای استوایی معمولا موز را می پزند و همراه با برنج و لوبیا می خورند در کشورهای آمریکای لاتین موز را ورقه ورقه کرده و در آفتاب خشک می کنند.هنگامیکه موز انتخاب می کنید باید پوست آن زرد و سفت و روی آن لکه های سیاه وجود داشته باشد و این نشانه موز رسیده است .



خواص



– بدلیل داشتن پتاسیم زیاد ضد سرطان بوده و غذای خوبی برای ماهیچه ها می باشد.

– موز ملین بوده و همچنین و به عنوان درمان اسهال و اسهال خونی کاربرد دارد.

– موز خونساز است بنابراین اشخاص لاغر و کم خون حتما باید موز بخورند.

– موز تقویت کننده معده و نیروی جنسی است.

– موز درمان زخم معده و روده می باشد.

– گرد موز همچنین داروی خوبی برای پائین آوردن کلسترول است.

– شیره گلهای موز درمان کننده اسهال خونی می باشد.

– جوشانده موز اثر قطع خونریزی دارد.

– ضماد برگ درخت موز برای درمان و سوختگی مفید است.

– موز نفاخ است و زیادخوردن آن خصوصاً در سرد مزاجان تولید گاز معده می کند برای رفع این عارضه باید پس از موز کمی نمک خورد.

– موز تاثیر خوبی در تامین رشد و تعادل سیستم اعصاب دارد.

– برای درمان ضعف بدن موز را با عسل بخورید.

– موز مدر است.

– موز بعلت دارا بودن قند زیاد برای مبتلایان به مرض قند مضر است و نباید در خوردن آن افراط کنند .



مصرف موز در افراد ضعیف و لاغر



  • موز خون‌ساز است و برای اشخاص لاغر و کم‌خون بسیار ضروری است.
  • برای درمان ضعف بدن بهتر است موز به همراه عسل مصرف شود.


فواید موز برای تقویت استخوان ها:



  • موز به رشد و تقویت سلامت استخوان‌های بدن کمک می‌کند و این امر از دیگر اثرات وجود پتاسیم در موز است زیرا پتاسیم با افزایش از دست رفتن کلسیم بدن از طریق ادرار (که در نتیجه مصرف نمک زیاد این اتفاق می‌افتد)، مقابله می‌کند و مانع از این می‌شود که استخوان‌ها به سرعت نازک شده و تحلیل بروند.


فواید موز برای اعصاب:



  • افرادی که کار فکری دارند موز را در برنامه غذایی خود بگنجانند.
  • موز تأثیر خوبی در تأمین رشد و تعادل سیستم اعصاب دارد. موز حاوی نوعی پروتئین به نام تریپتوفان است که در بدن به سروتونین تبدیل می‌شود و سرتونین به نوبه خود، باعث آرامش و احساس خوشی بیشتر در انسان می‌گردد.

خواص

خواص



مصرف موز در کلسترول بالا:



  • گَرد موز برای پایین آوردن کلسترول مناسب است.
  • کسانی که کلسترول خون آنها نوع LDL زیاد است بهتر است به مدت ۱۴ شب شام فقط موز بخورند.


مصرف موز بعد از ورزش:



  • یک موز رسیده که دارای نقاط و لکه های قهوه ای زیادی است، دارای حدود ۲۳ گرم قند و ۲ گرم نشاسته است. قند آن به سرعت هضم شده و جذب دیواره روده کوچک گشته و بدین طریق وارد جریان خون می شود. بنابراین موز یک میان وعده عالی پس از انجام ورزش است، زیرا در این هنگام سوخت سریع قند در طی یک ساعت فعالیت مورد نیاز می باشد تا به عضلات امکان بازسازی ذخایر کربوهیدراتی شان (گلیکوژن) را دهد.
  • موز غذای خوبی برای ماهیچه‌ها می‌باشد. پژوهش‌ها نشان داده است که مصرف تنها دو عدد موز برای تأمین انرژی لازم جهت ۹۰ دقیقه فعالیت بدنی سخت، کفایت می‌کند و به همین دلیل است که موز میوه شماره یک ورزشکاران برتر جهان است.

مصرف موز در ناراحتی های گوارشی:



  • موز برای رفع ناراحتی های معده و اسهال های مزمن مفید است.
  • موز تقویت‌کننده و آرامش‌دهنده معده است. موز اسید اضافی معده را به حال طبیعی درآورده و مانند یک آستر، جدار معده را پوشانده و باعث کاهش ناراحتی می‌گردد.
  • موز، سلول های پوششی سطحی معده را تقویت و مقاوم می کند و موجب می شود که سد مقاومی در برابر نفوذ عوامل زیان آور ایجاد گردد.
  • نظر دانشمندان این است که در موز به طور مسلم یک عامل شفابخش نیرومندی وجود دارد که برای بهبود سلول های فرسوده زخم ها و همچنین جلوگیری از التهاب معده بسیار مفید است.
  • موز درمان‌کننده زخم معده و روده می‌باشد.
  • موز برای شفای سلولهای فرسوده اولسرها و همچنین جلوگیری از گاسترین و التهاب معده بسیار مفید است.
  • موز حاوی پکتین (نوعی فیبر محلول) است که حرکات لوله‌های گوارشی را متعادل کرده و باعث بهبود یبوست می‌شود.
  • موز ملین بوده و به عنوان درمان اسهال و اسهال خونی کاربرد دارد.
  • در طب سنتی هند موز نارس را ایجادکننده یبوست می دانند. در واقع موز در صورتی که رسیده باشد، ملین است و در عین حال برای درمان اسهال ساده و اسهال خونی مفید است و بهبود زخم های روده را تسریع می کند.
  • درمان زخم‌های روده راسریع می‌کندوبرای رفع بی‌نظمی واختلال روده‌ها مفید می‎باشد.


مصرف موز در کودکان و نوجوانان:



  • موز یک غذای کامل است حتی برای کودکان.
  • به خاطر وجود فسفر در موز برای هوش و حافظه کودکان و نوجوانان بسیار مفید است.
  • موز سطح هوشیاری دانش‌آموزان را بالاتر برده و به فرایند یادگیری آن‌ها کمک می‌کند.


مصرف موز در بارداری و شیردهی:



  • موز از سقط جنین جلوگیری می‌کند. خانمهایی که بچه سقط می‌کنند موز بخورند.
  • موز در خانم‌های باردار سوزش معده و تهوع‌ صبحگاهی را رفع می‌کند.
  • موز حاوی پتاسیم بوده و به مبارزه با خستگی در دوران بارداری و کسب سریع انرژی کمک می کند. علیرغم جستجوی فراوان برای پیدا کردن سرنخی در مورد ارتباط مصرف موز در بارداری و افزایش خطر ابتلای جنین به بیماری یرقان(زردی)، به نظر می رسد با توجه به منابع انگلیسی زبان موجود چنین چیزی صحت نداشته باشد.
  • البته برخی منابع مصرف موز توسط زنانی که نوزادان آنها دارای یرقان هستند را در دوران شیردهی ممنوع اعلام کرده اند.
  • موز به دلیل پتاسیم بالایی که دارد به بهبودی سریع در دوران نقاهت کمک شایانی می‌کند.

مصرف موز در کاهش وزن:



  • به دلیل جذب سریع قند موز، این میوه دارای شاخص گلیسمی بالایی است. افرادی که تمایل به کنترل وزن دارند، نباید از موز رسیده استفاده کنند. موزهایی که به رنگ زرد هستند دارای شاخص گلیسمی متوسطی می باشند. (این شاخص نشان می دهد به ازای مقدار مشخصی از یک ماده غذایی مقدار قند خون چقدر بالا می رود و این شاخص نسبت به گلوکز که دارای شاخص گلیسمی ۱۰۰ است سنجیده می شود.)


69-Photo-Fruits-Banana-1

کاهش وزن



مصرف موز در دیابت:



  • موز نارس برای افرادی که می خواهند مقدار قند خون خود را ثابت نگه دارند، از قبیل بیماران دیابتی، مفید است. یک موزی که غالبا سبز بوده و نواحی زرد کمتری در پوست خود دارد، دارای ۲ گرم قند و ۲۳ گرم نشاسته است. نشاسته آن که تحت عنوان «نشاسته مقاوم» شناخته شده است، به خوبی در روده کوچک هضم نمی شود. این ماده از روده بزرگ عبور نموده و پس از تجزیه توسط باکتری های روده، وارد جریان خون شده و به عنوان منبع انرژی به کار می رود. این تجزیه آهسته مواد نشاسته ای در موز نارس منجر به افزایش تدریجی و آهسته مقدار قند خون می گردد.
  • به دلیل جذب سریع قند موز، این میوه دارای شاخص گلیسمی بالایی است. موز رسیده برای بیماران دیابتی توصیه نمی شود.


مصرف موز در سالمندان:



  • کمبود پتاسیم سبب افسردگی و فراموشی می شود. افراد سالمند، از این نظر بسیار آسیب پذیر هستند، زیرا تمایل به مصرف میوه و سبزی های تازه در آنها کمتر است.
  • موز رسیده که سرشار از پتاسیم می باشد، دارای قابلیت جویدن و هضم آسانی نیز می باشد.
  • یک موز رسیده نیاز روزانه یک فرد بزرگسال به پتاسیم را به میزان ۱۱ درصد تأمین می کند.


فشار خون بالا:



  • به دلیل کم بودن مقدار سدیم و زیاد بودن مقدار پتاسیم موز، این میوه برای افراد دارای فشار خون بالا بسیار ایده آل است.
  • پتاسیم موز به طرق مختلف به کاهش فشار خون کمک می کند. به این ترتیب که سبب تحریک بدن برای دفع نمک شده و همچنین سبب شل نمودن و انبساط رگ های خونی می شود و لذا قطر رگ ها زیاد شده و فشار جریان خون کاهش می یابد.


مصرف موز در بیماریهای قلب:



  • پتاسیم موز نه تنها از طریق کاهش فشار خون، بلکه به وسیله ممانعت از فعالیت رادیکال های آزاد مخرب و همچنین به وسیله پیشگیری از تشکیل لخته خون، به حفظ سلامتی قلب کمک می کند. دانشمندان هندی اخیرا کشف کرده اند که وجود موز نارس در خوراک موش های آزمایشگاهی مانع افزایش کلسترول بد خون (LDL) می شود. به علاوه موز سبب افزایش کلسترول خوب خون (HDL) می گردد. محققان این خاصیت را مدیون وجود مقدار زیادی الیاف گیاهی (فیبر) در موز نارس می دانند. به نظر می رسد که موزهای رسیده نیز به علت داشتن مقدار زیادی پکتین، کلسترول خون را کاهش می دهند. زیرا مقدار پکتین موجود در موز از سیب هم بیشتر است. لازم به ذکر است که پکتین نوعی فیبر محلول است که تأثیر آن در کاهش کلسترول خون به اثبات رسیده است.
  • موز به دلیل برخورداری از پتاسیم، سیستم گردش خون را تنظیم می‌کند و خطر حملات قلبی را کاهش می‌دهد. در واقع به دلیل وجود همین ماده حیاتی، موز برای افرادی که دارای فشار خون بالایی هستند، مناسب است.
  • موز برای کسانی که دچار بیماری قلبی هستند یک غذای خوب است به عنوان شام یک عدد میل شود.
  • بیماران قلبی که هر روز آسپرین می خورند بهتر است قبل از آسپرین یک عدد موز بخورند.


فواید موز برای پوست:



  • برای تسکین خارش بدن موز نرم را کوبیده با آب لیمو مخلوط کرده در محل خارش بمالید.
  • برای از بین بردن حلقه‌های روی گردن و از بین بردن چین و چروک گردن موز کاملاً رسیده یک عدد نصف استکان روغن بادام شیرین یک قاشق عسل اینها را خوب له نموده روی باند پهن نموده دور گردن بپیچید به مدت ۲ ساعت بگذارید بماند.
  • برای باز شدن رنگ چهره و از بین بردن لکه‌های سیاه موز را با تخم خربزه مخلوط نموده به روی لکه‌ها بمالید.
  • برای التیام زخم‌ها و جلوگیری از سوختگی پوست موز را سوزانده گرد آن را روی زخم بریزید.
  • قرار دادن قسمت داخلی پوست موز روی جای نیش حشرات بر پوست، خارش و سوزش آن را از بین می‌برد.
  • موز یک ماده حفاظت‌کننده می‌باشد و اثر آن بر روی زخم بیش از هر داروهای گران‌قیمتی است.
  • ضماد موز برای سوختگی در اثر آتش مفید و اگر بلافاصله بکار رود از تاول زدن جلوگیری می‌کند.

مصرف موز در افراد مبتلا به میگرن 



  • مصرف موز می‌تواند سردرد‌های میگرنی را در مبتلایان به این بیماری تشدید کند.



مواد معدنی و ویتامین



از لحاظ ترکیبات شیمیایی طبق تحقیقاتی که مؤسسه ملی قلب به عمل آورده در موز دو ماده شیمیایی بسیار مهم به نام های سروتونین و نوراپی نفرین وجود دارد. سروتونین عضلات صاف روده ها را تحریک می کند و نوراپی نفرین برای معالجه برخی از انواع بیماری های قلبی کاربرد دارد.


ویتامین

ویتامین



در صد گرم موز مواد زیر موجود است :
انرژی 100 کالری


آب 70 گرم


پروتئین 8 گرم


چربی 2 گرم


قند 6/5 گرم


کلسیم 8 میلی گرم


فسفر 25 میلی گرم


آهن 7 میلی گرم


سدیم 1 میلی گرم


پتاسیم 370 میلی گرم


ویتامین A صدونود واحد


ویتامینB1 پنج میلی گرم


ویتامین B2 شش میلی گرم


ویتامینB3 هفت میلی گرم


ویتامین C ده میلی گرم



مضرات



  • کسانی که در اثر خوردن موز زبانشان ورم یا جوش می‌زند بلافاصله بعد از خوردن موز آب لیمو مزمزه کنند.
  • کسانی که سرفه‌های خشک می‌کنند موز را آهسته آهسته بخورند.
  • موز نارس به دلیل داشتن نشاسته زیاد، سخت هضم می‌شود.
  • موز نفاخ است و مصرف زیاد آن به ویژه در افراد سردمزاج، تولید گاز معده می‌کند که برای رفع این عارضه باید پس از موز کمی نمک خورد.
  • موز به علت دارا بودن قند زیاد برای مبتلایان بیماری قند مضر است و نباید در مصرف آن زیاده‌روی شود.
  • موز خون غلیظ ایجاد می‌کند. زیاده‌روی در خوردن آن باعث تولید خون غلیظ بلغمی می‌شود.
  • خوردن موز هنگام ناشتا زیان‌آور است.
  • کسانی که دارای دستگاه گوارشی حساس هستند موز را با احتیاط بخورند.
  • خوردن میوه خام موز تولید ورم قولون (کولیت) می‌کند و در روده ایجاد تخمیر می‌کند.


شرایط موز



موز از ساقه رشد میکند، که این ساقه ها شاخه ها را از زیر زمین به بیرون می‌دهند. گیاه موز در زیر کامل نور آفتاب و در خاکی که عمل زهکشی آب را خیلی عالی انجام می‌دهد، بهتر رشد می‌کند. خوب بودن خاک در زهکشی بسیار مهم است ، زیرا ریشه های سیر شده از آب در حالی که هنوز آب داشته باشند در کمتر از یک ساعت می‌میرند. بهتر است که گیاه موز را در مقابل بادهای تند حفظ کنید ، زیرا می‌تواند برگهای آن را تکه تکه و خرد کند. گیاه موز بسیار پرخور است. خاک باید غنی از مواد مغذی ، کمی دارای اسید ، و به اندازه‌ی کافی رس مانند باشد تا بتواند رطوبت را حفظ کند و نگذارد که مواد مغذی در خاک فروکش کند تا ریشه کوتاه گیاه نتواند از آنها استفاده کند .تغییر به کودهای طبیعی خوب و ماسه تر می‌تواند گیاه موز رادر برابر نیازهای مواد معدنی بالا پشتیبانی کند .موز از ساقه رشد میکند، که این ساقه ها شاخه ها را از زیر زمین به بیرون می‌دهند.

گیاه موز در زیر کامل نور آفتاب و در خاکی که عمل زهکشی آب را خیلی عالی انجام می‌دهد، بهتر رشد می‌کند. خوب بودن خاک در زهکشی بسیار مهم است ، زیرا ریشه های سیر شده از آب در حالی که هنوز آب داشته باشند در کمتر از یک ساعت می‌میرند. بهتر است که گیاه موز را در مقابل بادهای تند حفظ کنید ، زیرا می‌تواند برگهای آن را تکه تکه و خرد کند. گیاه موز بسیار پرخور است. خاک باید غنی از مواد مغذی ، کمی دارای اسید ، و به اندازه‌ی کافی رس مانند باشد تا بتواند رطوبت را حفظ کند و نگذارد که مواد مغذی در خاک فروکش کند تا ریشه کوتاه گیاه نتواند از آنها استفاده کند .تغییر به کودهای طبیعی خوب و ماسه تر می‌تواند گیاه موز رادر برابر نیازهای مواد معدنی بالا پشتیبانی کند .


کاشتن ساقه موز
گودالی را با پهنایی در حدود سی سانتیمتر و بیست تا بیست و چهار عمق حفر کنید . ساقه را طوری در گودال قرار دهید که اتصال بین آن و ساقه مکنده در عمق در حدود پانزده سانتیمتر باشد. اگر مکانتان مسطح نیست ، چشم ساقه باید در گودال به طرف بالا باشد . خاک را در گودال بریزید و خاک را سخت به پایین ور دهید تا تا هیچ گونه هوایی در آن نباشد . اگر می‌خواهید بیشتر از یک ساقه موز بکارید ، گیاه باید حد اقل سه متر از دیگر فاصله داشته باشد تا بتواند از نور کامل خورشید به خوبی بهرهمند شود . تا هنگامی که گیاه مستقر نشده است ، ( در آب صرفه جویی کنید ) اندک اندک به آن آب بدهید تا ساقه سالم بماند.



کاشت

کاشت


رشد گیاه موز 


به خاطر رشد سریع گیاه موز ، موز از آن دسته از گیاهانی است که شما تقریبا می‌توانید بشینید و به رشد آن نگاه کنید . هنگامی که گیاه موز در حدود سه چهارم رشد کرد، چندین شاخه را در پایه خود تولید می‌کند. یکی را نگه دارید و آنهای دیگر را با یک چاقوی تیز از آن جداکنید. به شاخه نجات یافته گل می‌گویند. بعد از اینکه گیاه مادر میوه می‌دهد ، این شاخه شاخه اصلی گیاهتان خواهد شد.

تنه گیاه موز را دقیقا گروه متراکمی از برگهای متمرکز شده که به آن سوداستم می‌گویند تشکیل می‌دهد. بعد از اینکه بر روی گیاه موز در حدود سی برگ رویید ، شاخه‌ی میوه از میان آنها و ساقه اصلی سر بیرون می‌آورد، و به عنوان گلهای پایانی آن میشکفد ( دسته ایی از گل در نوک شاخه ). شاخه میوه، سه تا چهار ماه بعد از بیرون آمدنش رشد می‌کند . برگچه گل، شاخه را می‌پوشاند و سپس تقریبا هر روز به عقب غلت می‌خورد ، هر برگچه نمایانگر یک (دست) موز است . درابتدای رشدشان ، دستهای های کوچک به طرف پایین رشد می‌کنند، ولی در طول رشدشان ، آنها انگشتانشان را رو به آفتاب می‌کنند و می‌نمایند که دارند از بالا به پایین رشد می‌کنند. به این پدیده( رشد با گریز از جازبه) گفته می‌شود .


برداشت موز 

 
یک شاخه موز زمانی آماده چیده شدن است که میوه آن گرد و چاق باشد. در این مرحله گلچه های گل خیلی خشک هستند و به راحتی از نوک میوه میشکنند. برای اینکه موز را برداشت کنید ، ساقه‌ی شاخه موز باید از بالای روی دست موزها به خوبی بریده شود .

موزه به وسیله‌ی گازهای اتیلن و گرمایی که خود تولید می‌کنند رسیده می‌شوند . برای اینکه حداکثر برداشت موز را داشته باشید ، دسته‌های سبز جداگانه را برای اینکه رسیده شوند بچینید . آن دست را به همراه دیگر موزهای درحال رسیده شدن و یا یک سیب سرخ در درون یک پاکت پلاستیکی ببندید . آن دست موز از گازهایی که توسط دیگر میوه های در حال رسیده شدن تولید می‌شود ، استفاده می‌کند و به عمل رسیده شدنش سرعت می‌دهد. بسته یا پاکت را در یک مکان سرد قرار دهید ، مانند قفسه ظرف ،( یخچال خیلی سرد است ). بعد از بست و چهار تا بیست و هشت ساعت ، میوه های در حال رسیده شدن را بیرون آورید . دست موز اینک خود بتنهایی باید بتواند عمل رسیده شدنش را پایان دهد . بعد از برداشت، گیاه مادر را به طرف سطح زمین قرار داده وآن را ببرید . (گل) جایش را برای رویش موز سال آینده می‌گیرد .


در صورت داشتن هر گونه سوال در مورد مطلب فوق، از این بخش با پزشک مربوطه در ارتباط باشید

منابع :

fa.wikipedia.org

7ganj.ir

www.beytoote.com

www.horti.ir