۲۵۱۳۹۴فروردین

زالزالک

زالزالک، خَفجه،کیالک، و یا کویج نام علمی: Crataegus aronia نام انگلیسی :Crataegus hawthorn یکی از گیاهان است.میوه کوچک پاییزی به رنگ قرمز ، زرد و نارنجی و بعضاً سیاه با هسته اى سخت است. درختچه ای تیغ دار از تیره گل سرخیان   ( یا سیبى ها ) با میوه ای خوراکی که بیشتر به شکل درختچه است و داراى شاخه هاى خاردار و شکوفه هاى پرپر زیبا به رنگ سفید یا صورتی و معطر مى باشد. درختچه زالزالک در دامنه کوهها و اراضی جنگلی آفتابی در سرتاسر جهان می روید و تکثیر آن از طریق تخم و تهیه نهال انجام می شود.


زالزالک

زالزالک


زالزالک در ایران از جمله در بلندی‌های بالای ۲۵۰۰ متر در استان کهگیلویه و بویراحمد، استان فارس و استان اصفهان به خصوص شهرستان نجف آبادمی‌روید. این گیاه در استان آذربایجان شرقی و استان کردستان و شمال استان آذربایجان غربی هم به وفور یافت می‌شود. این گیاه را در زبان ترکی «یمیشان» گویند. در زبان کردی به آن بلچ (Belch) و گویژ نیز می‌گویند؛ و در نجف آباد به کوج معروف است. این گیاه دارای دونوع سفید و قرمز (شغالی) می‌باشد.

خواص

زالزالک یکی از گیاهان دارویی بسیار قدیمی در اروپا است. گل، برگ و میوه زالزالک همگی مصارف درمانی دارند. مواد شیمیایی موثر موجود در زالزالک عبارت‌اند: از فلاوونوئیدها، آنتوسیانیدین‌ها، پروآنتوسیانیدین‌ها و … که همگی از آنتی‌اکسیدان‌های بسیار موثر و قوی می‌باشند که حساسیت رگ‌های خونی را کاهش می‌دهند و از آسیب عوامل مخرب ایجادکننده اکسیداسیون (مانند آلودگی‌ها، دود سیگار، مواد شیمیایی موجود در غذاها و…) در رگ‌ها جلوگیری می‌کنند.

در نتیجه فعالیت این آنتی‌اکسیدان‌ها،میزان گرفتگی عروق کاهش می‌یابد و غذا رسانی به سلول‌های قلبی تسهیل می‌شود، در نتیجه منجر به بهبود جریان خون قلبی و نهایتاً بهتر شدن عملکرد ماهیچه‌های قلب می‌گردد که خستگی را کاهش می‌دهد و بسیاری از دردهای آنژینی را تسکین می‌بخشد.

زالزالک و بیماری‌های قلبی

زالزالک برای برطرف کردن مشکلات قلبی خفیف مناسب است. عصاره برگ‌ها، گل و میوه این گیاه باعث افزایش انقباض ماهیچه‌های قلبی و ضربان قلب می‌شود. مطالعات نشان می‌دهد مصرف زالزالک باعث افزایش جریان خون و بهبود دردهای آنژینی (درد در ناحیه قفسه سینه) می‌گردد؛ زیرا علت دردهای آنژینی عدم دریافت خون سرشار از اکسیژن توسط قلب است؛ و مواد شیمیایی موثر موجود در زالزالک با افزایش جریان خون عروق کرونر قلبی، اکسیژن مورد نیاز این سلول‌ها را تامین و از این دردها جلوگیری می‌کنند. در ضمن زمانی که قلب توانایی خود برای پمپاژ خون به سمت اعضای بدن را از دست می‌دهد که در اکثر مواقع به علت سکته قلبی می‌باشد، مصرف زالزالک بسیار مناسب است.

تعدیل فشارخون با زالزالک

زالزالک باعث کم شدن فشارخون در افراد می‌شود. همچنین از افت فشار نیز جلوگیری می‌کند. در حقیقت فشارخون را تعدیل می‌کند. همچنین باعث کاهش فشارخون در بیماران دیابتی نیز می‌گردد.

زالزالک در مواجهه با استرس و بی‌خوابی

دم کرده زالزالک برای مشکلات عصبی کاربرد دارد؛ زیرا عواملی را که در برابر جریان خون مقاومت می‌کنند، کاهش می‌دهد و فشارخون را کم می‌کند. همین عامل باعث کاهش استرس می‌شود. همچنین دمنوش زالزالک تازه یکی از بهترین گزینه‌ها برای افزایش زمان خواب آرامش‌بخش است.


خواص

خواص



بهبود کلسترول بالا با زالزالک

مطالعات نشان می‌دهد مصرف زالزالک LDL کلسترول یا همان کلسترول بد را در جریان خون کاهش می‌دهد و نیز منجر به کاهش تولید کلسترول در کبد افرادی که رژیم غذایی سرشار از کلسترول دارند، می‌شود. سرکه زالزالک از عوامل اصلی کاهش کلسترول و تری‌گلیسیرید در بدن می‌باشد.

زالزالک سرشار از آنتی‌اکسیدان‌ها

زالزالک سرشار از مواد آنتی‌اکسیدانی بسیار قوی و موثر مانند فلاوونوئیدها، آنتوسیانیدین‌ها، پروآنتوسیانیدین‌ها و … می‌باشد. این آنتی‌اکسیدان‌ها باعث افزایش جریان خون به سمت قلب و باعث پیشگیری از بیماری‌های کرونر قلبی می‌شوند. در نتیجه سکته‌های قلبی در افرادی که به طور منظم از زالزالک استفاده می‌کنند کاهش می‌یابد.

زالزالک برای تناسب اندام

زالزالک در فرایند سوزاندن چربی‌ها کمک می‌کند و کالری اضافی تحمیل‌شده بر بدن را از بین می‌برد. در نتیجه برای اهداف کاهش وزن و لاغری مناسب می‌باشد.

زالزالک و دیابت

برخی مطالعات تأثیر زالزالک را بر کاهش قند خون در موش‌ها به اثبات رسانده‌اند، اما برای تأیید اثرات آن در رابطه با انسان‌ها تحقیقات بیشتری لازم است.

اثرات درمانی دیگر زالزالک

-کاهش علائم یائسگی مانند گرگرفتگی

-بهبود سوءهاضمه

-پیشگیری از بیماری‌های کبدی

-اثرات ضد التهابی

مواد معدنی و ویتامین

زالزالک گیاهی از خانواده رز است که سرشار از ویتامین‌های گروه B و ویتامین C می‌باشد. زالزالک یکی از گیاهان دارویی بسیار قدیمی در اروپا است. گل، برگ و میوه زالزالک همگی مصارف درمانی دارند. مواد شیمیایی موثر موجود در زالزالک عبارت‌اند: از فلاوونوئیدها، آنتوسیانیدین‌ها، پروآنتوسیانیدین‌ها و … که همگی از آنتی‌اکسیدان‌های بسیار موثر و قوی می‌باشند که حساسیت رگ‌های خونی را کاهش می‌دهند و از آسیب عوامل مخرب ایجادکننده اکسیداسیون (مانند آلودگی‌ها، دود سیگار، مواد شیمیایی موجود در غذاها و…) در رگ‌ها جلوگیری می‌کنند.


ویتامین

ویتامین



در نتیجه فعالیت این آنتی‌اکسیدان‌ها،میزان گرفتگی عروق کاهش می‌یابد و غذا رسانی به سلول‌های قلبی تسهیل می‌شود، در نتیجه منجر به بهبود جریان خون قلبی و نهایتاً بهتر شدن عملکرد ماهیچه‌های قلب می‌گردد که خستگی را کاهش می‌دهد و بسیاری از دردهای آنژینی را تسکین می‌بخشد.

زالزالک دارای کلسیم و مقداری ترشی آلی و پکتین است. میوهٔ تازهٔ آن دارای روغن چرب و قندهای گلوکز، فروکتوز و مواد معدنی گوناگون و نیز ویتامین C است.

مشکلات مصرف

در هستهٔ زالزالک، مادهٔ آمیگدالین هست که اثر سمی دارد و باید از خوردن آن اجتناب کرد

اثرات جانبی

مصرف میوه این گیاه در مقادیر معمولی اثرات مضری را به همراه ندارد؛ اما مصرف این گیاه به همراه سایر ضمایم مانند گل و برگ‌های آن؛ که به صورت دارو، عصاره یا دمنوش تهیه می‌شوند در مقادیر زیاد ممکن است منجر به بروز علائمی چون: سردرد، میگرن، خستگی، تهوع، تپش قلب، لکه‌های پوستی خفیف، خواب‌آلودگی، علائم بیماری‌های رودی معدی و… گردد. همچنین مصرف مقادیر زیاد این گیاه به شکل دارو برای خانم‌های باردار و شیرده مناسب نمی‌باشد.

تداخل با سایر داروها

زالزالک با بسیاری از داروهای بیماران قلبی تداخل دارد. این گیاه ممکن است عملکرد داروهای مربوط به نارسایی قلبی، فشارخون بالا، آنژین، آریتمی قلبی و … را محدود کند. اگر مشکلات قلبی دارید و دارو مصرف می‌کنید؛ بدون مشورت با پزشک خود از مقادیر زیاد زالزالک، عصاره، دمنوش یا داروهای تهیه‌شده از آن مصرف نکنید.

شرایط کاشت

کاشت بذر در اوایل تابستان در فضای باز به طور طبیعی همچون وضعیتی را به وجود می آورند ، نتیجه جوانه زدن در بهار سال بعد خواهد بود. بذور اگر به غیر از مواردی گفته شد کاشته شوند حداقل به 2 سال وقت برای جوانه زدن نیاز دارند . پیوند نیز در آن صورت می گیرد ( برای پرپر آن )

بافت خاک رویشگاه زالزالک : بافت خاک در رویشگاه زالزالک سنگین تا متوسط است. اسیدیته خاک در تمامی فرم های زمین لایه های خاک کمی بالاتر از خنثی است و بین 1/7 تا 7/7 نوسان می کند. در زمین های رسی، کنار جنگل ها، بیشه های نورگیر، کنار پرچین ها و باغ ها

عمق و قطر گودالها : عمق و قطر گودالها به ترتیب 80 و 60 سانتی متر

فاصله دو نهال  و دو ردیف : به ترتیب  8 متر و 10 متر

تعداد نهال : تعداد نهال در هکتار 120 اصله

محل رویش : بیشتر در مناطق کوهستانی نسبتاً مرطوب و خشک


شرایط

شرایط


زالزالک دارای آفات متعددی است از جممله می توان به پروانه ابریشم باف ناجور Lymantridae، پروانه بلند  Papilionidae ، پروانه تخم انگشتری  Asiocumpidae ، سوسک شاخک بلند رزاسه، پروانه خراط درختان میوه Cossidae سپردار بنفش زیتون، مینوز لکه (تاولی) برگ، مینوز لکه مارپیچی برگ، سوسک های گل خوار Scolitidea ، سوسک های چوب خوار خانواده Buprrestidae ، شته سبز سیب Aphididae ، سنگ گلابی، پروانه های خانوادهPapilionidae  ، لیسه میوه زالزالک Yponomeutidea  که بر روی این گیاه ایجاد خسارت می نماید اشاره نمود.

در صورت داشتن هر گونه سوال در مورد مطلب فوق، از این بخش با پزشک مربوطه در ارتباط باشید

منبع :

(www.bartarinha.ir)