۲۵۱۳۹۴فروردین

خرمالو

خُرمالو درختی از گیاهان گلدار دولپه‌ای است که در راسته خلنگ‌سانان و تیره خرمالوئیان قرار می‌گیرد. خرمالو رسته‌ای است که تقریباً دارای ۵۰۰-۴۵۰گونه برگریز و درختان همیشه سبز می‌باشد. بیشتر این گونه‌ها بومی مناطق گرمسیر هستند و تنها تعداد کمی از آنها در آب و هوای معتدل گسترش دارند. میوهٔ این گیاه که خوراکی است نیز «خرمالو» نامیده می‌شود. نام خرمالو ترکیبی است از دو واژهٔ خرما و آلو.

خرمالوی ژاپنی (Diospyros kaki) گونه‌ای است که در سطح وسیعی و به جهت میوه خوشمزه آن کشت می‌شود. این گونه که بومی چین می‌باشد خوش طعم بوده و برگهایی پهن و سفت دارد. ابتدا به جهت استفاده از میوه آن، در سایر نواحی آسیای شرقی پرورش یافت و بعدها در دهه اول سده نوزدهم به کالیفرنیا و جنوب اروپا معرفی شد.

خرمالوی آمریکایی (Diospyros virginiana)بومی مناطق شمال شرقی آمریکا می‌باشد.

خرمالوی سیاه (Diospyros digyna) بومی مکزیک است و میوه آن درحالت نرسیده دارای پوستی سبز و گوشتی سفید است که در زمان رسیدن به رنگ سیاه در می‌آید. گونه‌ای به نام مابولو یا سیب مخملی نیز وجود دارد(Diospyros discolor) که بومی فیلیپین می‌باشد. رسیده این گونه به رنگ قرمز روشن است.

خرماندو (Diospyros lotus) (بومی جنوب غربی آسیا و جنوب شرقی اروپا) برای یونانیان باستان با عنوان میوه خدا شناخته شده بود یعنی Dios pyros که نام علمی این رده می‌باشد. نام انگلیسی آن (date_plum) احتمالاً از ترجمه نام فارسی آن که ترکیبی از خرما و آلوست به زبان انگلیسی راه یافته است.


میوه خرمالو

میوه خرمالو


خرمالو سرشار از ویتامین آ و بتاکاروتن است. همچنین دارای مقدار قابل توجهی ویتامین های ب۱، ب۲، ب۳ و ث می باشد. در ضمن این میوه خوش رنگ و خوش طعم دارای مواد معدنی ضروری برای بدن مانند کلسیم، گوگرد، آهن، فسفر، منیزیم و پتاسیم است.

هر یک از مواد معدنی فوق نقش مؤثری در سلامتی و تندرستی بدن ما دارند. اگر خرمالو به خوبی رسیده باشد، برای کودکان نیز میوه ای مفید محسوب می شود و در رشد و نمو آنها مؤثر است. در ضمن خرمالو میوه اشتها آوری است.

کلسیم در رشد کودکان و حفظ انرژی برای بزرگسالان مؤثر است. آهن عنصر اصلی خون سازی ، و پتاسیم اشتها آور و شستشو دهنده کلیه و کبد می باشد. این میوه در افراد مبتلا به نقرس و بیماری های کبدی و کلیوی بسیار مؤثر است.

موادقندی خرمالو شامل لوولز و گلوکز است و با آن که مقدار آن 20 درصد است، برای مبتلایان به بیماری قند ، زیان بخش نیست.

خرمالو حاوی مقدار زیادی پکتین است. پکتین یکی از انواع فیبرهای محلول در آب است که باعث کاهش چربی های خون می شود.

اسیدهای موجود در خرمالو عبارتند از: اسید مالیک، اسید سیتریک و اسید تارتاریک. سلولز موجود در خرمالو به طور نسبی کم است و از این نظر هضم آن آسان تر می باشد.

خرمالو دارای مقدار کمی تانن می باشد که گاهی ممکن است موجب یبوست شود.

همان طور که ذکر شد، خرمالو سرشار از ویتامینA است. چنانچه این ویتامین به مقدار کافی به بدن نرسد، نه تنها قدرت بینایی را کم می کند، بلکه باعث شکننده شدن پوست، ناخن و موها می شود. همچنین در میزان هوش و سلامت بدن نیز اختلال ایجاد می شود.

می توان از آب خرمالو برای درمان زخم ها استفاده کرد. همچنین این میوه برای آفت دهان و گلودرد بسیار مفید است. مصرف این میوه با ارزش به همه شما توصیه می شود.


کلسیم

کلسیم


خرمالو؛ غنی از فیبر و بتاکاروتن

بتاکاروتن یک رنگدانه گیاهی است که به مقدار فراوان در گیاهان نارنجی رنگ یافت می‌شود. بتاکاروتن پیش‌ساز ویتامین A بوده و در داخل بدن می‌تواند به ویتامین A تبدیل شود. اما مقداری از بتاکاروتن نیز به طور مستقل جذب می‌شود.

از مهم‌ترین خواص بتاکاروتن می‌توان به خاصیت آنتی‌اکسیدانی آن اشاره نمود. آنتی‌اکسیدان‌ها با جمع‌آوری رادیکال‌های آزاد و مواد اکسیدان، از سلول‌های بدن در برابر تخریب محافظت می‌کنند؛ بنابراین بتاکاروتن می‌تواند از بروز بیماری‌های قلبی عروقی، سرطان و التهاب جلوگیری کند و موجب تقویت سیستم ایمنی بدن گردد. چنانچه غلظت آنتی‌اکسیدان‌ها در بدن کاهش یابد، احتمال اکسیداسیون چربی‌های خون زیاد می‌شود. چنانچه LDL اکسیده شود وارد جدار عروق شده و به تشکیل پلاک و گرفتگی عروق کمک می‌کند. بتاکاروتن رادیکال‌های آزاد و مواد اکسیدان را خنثی و از اکسیداسیون LDL جلوگیری می‌کند. بنابراین بتاکاروتن که مقدار آن در خرمالو قابل توجه است، می‌تواند از بروز پلاک‌های خونی و نهایتاً بروز انواع بیماری‌های قلب و عروق جلوگیری نماید.

از دیگر خواص بتاکاروتن و ویتامین A، پیشگیری از بروز سرطان است. یکی دیگر از مضرات رادیکال‌های آزاد اکسیژن، تخریب DNA است. چنانچه DNA آسیب ببیند، احتمال تولید سلول‌های سرطانی در بدن به شدت افزایش می‌یابد. بتاکاروتن با خنثی کردن رادیکال‌های آزاد می‌تواند در پیشگیری از بروز سرطان موثر باشد. ویتامینA برای سلامت سلول‌های مخاط ضروری است. چنانچه کمبود ویتامین A در بدن وجود داشته باشد، سلول‌های مخاطی تغییر شکل داده و به سلول‌های سرطانی تبدیل می‌شود. ویتامین A همراه با یک آنتی‌اکسیدان نظیر بتاکاروتن می‌تواند به طور موثری از بروز برخی انواع سرطان خصوصاً سرطان ریه، پوست، کولون، پروستات و کبد جلوگیری کند.

خرمالو دارای مقادیر قابل توجهی ویتامین‌های B3 ،B2، B1 و C است، در ضمن این میوه مواد معدنی ضروری برای بدن مانند کلسیم، گوگرد، آهن، فسفر و پتاسیم و مقداری نیز سلولز دارد

علاوه بر آن، بتاکاروتن موجب افزایش تعداد و کارایی سلول‌های ایمنی بدن می‌شوند. ویتامین A نیز در تقویت سیستم ایمنی بدن خصوصاً سلامت دستگاه گوارش موثر است.

مواد معدنی که در خرمالو

خرمالوی تازه حاوی مقادیر مناسبی از مواد معدنی مثل پتاسیم، منگنز، مس و فسفر است. منگنز کوفاکتوری برای سوپراکسید دیسموتاز (آنزیم از بین برنده قوی رادیکال‌های آزاد) می‌باشد. مس کوفاکتوری برای بسیاری از آنزیم‌های حیاتی مثل سیتوکروم C- اکسیداز و سوپراکسید دیسموتاز است (دیگر مواد معدنی که به عنوان کوفاکتور این آنزیم عمل می‌کنند منگنز و روی هستند). همچنین مس برای تولید گلبول‌های قرمز خون لازم است.

فواید فیبر موجود در خرمالو

یکی دیگر از ترکیبات قابل توجه در این میوه فیبر است. فیبرها سبب کاهش سرعت جذب برخی مواد مغذی، خصوصاً قندها شده و در عین حال میزان حساسیت به انسولین را نیز افزایش می‌دهند.

همچنین دریافت فیبر از ایجاد یبوست پیشگیری می‌کند. فیبر سبب حجیم شدن مدفوع و دفع راحت‌تر و سریع‌تر آن می‌شود.

فیبر همچنین موجب افزایش رشد و تکثیر باکتری‌های مفید روده شده و مانع رشد باکتری‌های مضر در آن می‌شود. در اثر تخمیر فیبر در داخل روده اسید بوتیریک تولید می‌شود که منشاء انرژی برای سلول‌های روده است و به این ترتیب به حفظ سلامت دستگاه گوارش کمک می‌نماید.


فیبر

فیبر



شرایط خرمالو

در ارقام خرمالو رنگ‌های مختلف قرمز و نارنجی روشن تا رنگ تیره وجود دارد. هسته داخل میوه در حالت نارس بادامی شکل است. قطر میوه میوه از 5/1 تا 9/1 سانتی‌متر در اشکال گوناگون کره‌ای، بشقابی و بلوطی شکل متغیر است و شامل دو گونه گس و غیرگس می‌شود. میوه‌های گس تا قبل از ریخته شدن گس هستند و هنگامی که می‌رسند شیرین و نرم می‌شوند. گونه‌های غیرگس زمانی که کال هستند کمتر گس هستند و حالت گس خود را خیلی زود از دست می‌دهند و در حالت رسیده سفت هستند.

خرمالو بومی آسیا و کشور چین است و سپس به سایر نواحی آسیای شرقی برده شد. در اوایل قرن نوزدهم میلادی به اروپا و آمریکا برده شد و کاشت و پرورش یافت. در اساطیر یونان باستان به خرمالو الهه آتش یا The fire of zeuz می‌گفتند.

کاسه گل خرمالو همراه با میوه آن چیده می‌شود، ولی هنگامی که میوه کاملاً رسیده می‌شود، کاسه گل به‌آسانی از میوه جدا می‌گردد. گونه ژاپنی آن به نام کاکی (KaKi (Diospynos kaki در حد بسیار گسترده‌ای پرورش می‌یابد و تولید می‌گردد. گونه کاکی دارای بافت نسبتاً فیبری و دارای مزه شیرین و گس است. ارقام چینی خرمالو خوشمزه‌تر و درخت آن دارای برگ‌های ضخیم است.


شرایط

شرایط


خواص درمانی میوه خرمالو

خرمالو دارای منافع سلامتی از جمله ( توانایی برای بهبود سلامت چشم، کاهش نشانه های پیری، جلوگیری از انواع سرطان، بهبود هضم غذا، تقویت سیستم ایمنی بدن، کاهش کلسترول، افزایش سوخت و ساز بدن، تقویت استخوان، افزایش عملکرد شناختی، کاهش فشار خون، مراقبت از پوست، کمک به کاهش وزن، کاهش التهاب و افزایش گردش خون در سراسر بدن ) می باشد. میوه متوسط با کالری بالا است (100 گرم خرمالو 70 کالری فراهم می کند) اما در چربی بسیار پایین است. گوشت بافت صاف آن منبع بسیار خوبی از فیبر غذایی است. 100 گرم از میوه تازه دارای 3.6 گرم یا 9.5٪ از مصرف روزانه فیبر توصیه شده است.
خرمالو حاوی فلاونوئید پلی فنولیک آنتی اکسیدان مانند کاتچین و گالوکاتچین علاوه بر داشتن یک ترکیب ضد تومور مهم، اسید بتولینیک است کاتچین خواص ضد عفونی، ضد التهاب و ضد خونریزی (جلوگیری از خونریزی از عروق خونی کوچک) دارد.
خرمالوی تازه دارای دیگر ترکیبات آنتی اکسیدان مانند ( ویتامین A، بتاکاروتن، لیکوپن، لوتئین،  ZEA-xanthin  و کریپتوگزانتین ) می باشد. نقش مهمی در پیشگیری از پیری و مراحل مختلف بیماری دارد.
ذرت – xanthin، کاروتینوئید مهم در رژیم غذایی است. که به جلوگیری از ماکولا مرتبط با بیماری ماکولا وابسته به سن ( ARMD ) در سالمندان کمک می کند.
خرمالو منبع بسیار خوبی از ویتامین C، یکی دیگر از آنتی اکسیدان بسیار قوی می باشد. مصرف مرتب غذاهای غنی از ویتامین C به بدن در توسعه مقاومت در برابر عوامل عفونی، پاک کردن سموم و رادیکال های آزاد کمک می کند.
میوه خوب دارای بسیاری از ویتامین های با ارزش ب – کمپلکس مانند ( اسید فولیک، پیریدوکسین ( ویتامین  B6 )، تیامین و … ) است. این ویتامین ها کوفاکتورهایی برای توابع آنزیمی متابولیک در بدن عمل می کنند.
مس کوفاکتور برای بسیاری از آنزیم های حیاتی، از جمله سیتوکروم C – اکسیداز و سوپراکسید دیسموتاز ( دیگر مواد معدنی به عنوان کوفاکتور برای آنزیم منگنز و روی ) است. مس همچنین برای تولید سلول های قرمز خون مورد نیاز است.


خواص

خواص


مسمومیت در اثرخوردن زیاد خرمالو

در فصل خرمالو تعداد زیادی از افراد با این شکایت که دل درد شدید دارند به ما مراجعه می کنند و ما پس از انجام دادن آزمایش های لازم متوجه می شویم که آنها در مصرف خرمالو زیاده روی کرده اند و به همین دلیل دچار انسداد روده شده اند. تعجب نکنید! انسداد روده یکی از شایع ترین عوارض مصرف فراوان خرمالو است که خیلی از مردم، به خصوص در نواحی شمالی کشور، در فصل خرمالو (یعنی پاییز) از آن رنج می برند؛ به طوری که در برخی موارد انجام جراحی تنها راه چاره به حساب می آید و همین موضوع نگرانی هایی را برای متخصصان ایجاد کرده است.

بعضی از مردم گمان می کنند که چسبناکی این میوه باعث انسداد روده می شود اما موضوع اصلا این نیست و ما در این بیماران، با چسبندگی جدار روده مواجه نیستیم. خرمالو، میوه راحت الحلقومی است و مردم، مثل سیب یا گلابی آن را خوب نمی جوند و حتی در بسیاری از موارد، آن را نجویده قورت می دهند. بنابراین، تکه های له نشده خرمالو کم کم در انتهای روده کوچک جمع و باعث انسداد آن می شوند. به علاوه، تانن موجود در خرمالو هم می تواند به عنوان عاملی برای انسداد روده محسوب شود.

بنابراین، بهترین توصیه ای که می توان برای پیشگیری از انسداد روده در اثر مصرف بیش از اندازه خرمالو کرد، این است که در مصرف آن حد اعتدال را رعایت کرد و افراد اصراری به خوردن بیش از یک عدد خرمالو در روز نداشته باشند و تازه آن یک عدد را هم خوب بجوند تا مشکلی برایشان پیش نیاید. در حالی که می بینیم خرمالوهای درشت و شیرین یکی پس از دیگری در ظرف میوه به اتمام می رسند و همین موضوع سرآغاز تمامی دردسرهاست؛ از چاقی گرفته تا انسداد روده.


انسداد روده

انسداد روده


بهترین زمان مصرف خرمالو:

چون خرمالو یک میوه اسیدی است و مصرف آن باعث افزایش ترشح اسید معده می شود، بهتر است با معده پرآن را بخورید تا اینطوری غذایتان بهتر هضم شود.

اگر اهل مصرف میوه‌های یخ زده هم هستید باید بدانید می‌شود این میوه را نیز فریز و بعدها مصرف کرد.

چوب درخت :

چوب درخت خرمالو با نام آبنوس شناخته می‌شود که سنگین و محکم است و مغز چوب در چندین گونه گرمسیری به رنگ سیاه براق می‌باشد(عمدتاً Diospyros ebenum). این گونه‌هایی که مغز چوب سیاه‌رنگ دارند بیشتر از نظر چوبشان اهمیت دارند تا میوه آنها.


در صورت داشتن هر گونه سوال در مورد مطلب فوق، از این بخش با پزشک مربوطه در ارتباط باشید