۲۵۱۳۹۴فروردین

خربزه

خَربُزه گیاهی از تیره کدوییان که میوه‌اش درشت و شیرین و آبدار است. بوته آن کوتاه و ساقه‌هایش روی زمین می‌خوابد. خربزه گیاهی از خانواده Cucurbitaceae با نام علمی Cucumis melo var.inodorus است. خربزه دارای مقدار زیادی ویتامین A،C و سلولز است. به طورکلی خانواده خربزه شامل انواع گرمک و طالبی نیز می‌شود که البته این دو نوع کم آب‌تر از خربزه هستند.


خربزه

خربزه



توصیه شده است که این گیاهان بر ردیف‌هایی از برآمدگی‌های خاکی و به صورت گروهی یا دسته‌ای کاشته شود.کاشت به صورت جوی و پشته ای و توسط بذر و یا نشا انجام می شود. تربت جام از مکان های مهم کشت خربزه در ایران می باشد.

خواص

خربزه برای پایین آوردن فشار خون مفید است. به گزارش ایسنا، متخصصان تغذیه در مرکز بهداشتی دانشگاه تگزاس خاطرنشان کردند: خوردن مقادیر زیادی از میوه‌های سرشار از پتاسیم مانند خربزه برای مبتلایان به فشار خون بالا مفید است و در پایین آوردن فشار خون تأثیر قابل توجهی دارند. محققان فرانسوی به تازگی دریافتند نوعی ماده طبیعی در خربزه وجود دارد که می‌تواند با استرس و خستگی مقابله کند. به نظر این محققان، خربزه دارای آنزیم اس.او.دی است که خواص آنتی‌اکسیدانی دارد و از آسیب رسیدن به بافت‌های بدن پیشگیری می‌کند. محققان در تحقیق بر 2 گروه 35 نفری بین 30 تا 55 ساله که از استرس و خستگی شدید شاکی بودند دریافتند این آنزیم نه تنها استرس، بلکه خستگی را هم از بین می‌برد. رفع کننده یبوست و کمک کننده به هضم غذا، افزاینده ادرار و دفع کننده کم خونی و سنگ مثانه و تولیدکننده عرق در بدن. تقویت کننده مثانه و دفع کننده زخمهای داخلی برای درمان کک و مک و لکهای صورت، گوشت خربزه را له کنید و روی صورت بمالید.

برعکس آنچه که در ایران مرسوم است و خربزه را با غذا یا بعد از غذا به عنوان دسر می خورند، بهتر است با فاصله زیادی قبل از غذا آن را خورد. خوردن خربزه کال در کسانی که معده ای ضعیف دارند ممکن است تولید اسهال کند و خلط را افزایش دهد. این میوه برای سینه درد و سرماخوردگی بسیار مضر است و باعث تب های صفراوی می شود. زیاد خوردن آن هم تولید گرمی می کند. خوردن خربزه به همراه عسل خطرناک و مضر است. افراط در خوردن خربزه تولید ورم روده می کند.


خواص

خواص



فواید مصرف خربزه برای پوست:

-به دلیل آن که گوشت خربزه یک ماده ضد تورم به شمار می‌‌رود لذا به شکل ضماد روی سوختگی‌های سطحی پوست بدن استفاده می‌شود. بدین منظو گوشت خربزه را له کنید و به صورت مرهم روی سوختگی های سطحی پوست بدن بگذارید، آن را معالجه خواهد کرد.

-برای درمان کک و مک و لکهای صورت، گوشت خربزه را له کنید و روی صورت بمالید.

-وجود ویتامین C موجود در خربزه، موجب طراوت و شادابی پوست و روشن شدن رنگ پوست می گردد.

مصرف خربزه در بارداری و شیردهی:

-مصرف خربزه درهنگام بارداری باعث زیبایی جنین خواهد شد.

-مصرف خربزه در دوران شیردهی، باعث افزایش حجم شیر مادر میشود لذا مصرف آن در شیردهی مفید است ولی مادران شیرده در مصرف آن افراط نکنند.

فواید درمانی تخم خربزه:

-تخم خربزه طبیعت گرم داشته و دارای چربی، پروتئین، آهن و ویتامینE است و مانند تخم کدو ادرارآور، پاک‌کننده کلیه، مثانه و کبد، مسکن سوزش مجاری -ادرار و ملین بوده و برای تب‌های شدید مفید است.

-مغز تخم خربزه ی بو داده دارای خاصیت ادرار آور، نرم کننده و افزایش دهنده میل جنسی است.

-تخم خربزه برای سرفه حاد، درد سینه و حلق و تب های شدید مفید است.

خواص درمانی خربزه

-خربزه دارای ویتامینA  است، از این رو درترمیم و تجدید سلول های بدن نقش دارد.

-خربزه با داشتن خاصیت ادرارآور بودن در بیماری های سنگ کلیه و مثانه مفید است؛ دراین بیماری ها باید نمک و فلفل کمتر خورده شود.

-خربزه سرشار از ویتامین هایA ،D وC و سلولز است.

-خربزه به علت دارا بودن خاصیت ملیّن، برای معالجه یبوست تجویز می شود.

-اگر گوشت خربزه را له کنید و به صورت مرهم روی سوختگی های سطحی پوست بدن بگذارید، آن را معالجه خواهد کرد.

-تخم خربزه برای سرفه حاد، درد سینه و حلق و تب های شدید مفید است.

-خربزه باعث افزایش شیر در زنان شیرده می شود. – مغز تخم خربزه ی بو داده طبیعت گرم دارد. – مغز تخم خربزه ی بو داده دارای خاصیت ادرار آور، نرم کنندهو افزایش دهنده میل جنسی است.


خواص درمانی

خواص درمانی



-خربزه برای اشخاص مبتلا به سل ریوی و کم خونی مفید است.

-خربزه، رنگ چهره را روشن می کند و بیماری استسقاء ( احساس تشنگی دائمی ) را درمان می نماید.

-خربزه به هضم غذا کمک می کند و رودل را برطرف می نماید.

-خوردن 8 گرم دم کرده ی پوست خشک شده ی خربزه ، سنگ مثانه را دفع می کند.

-خربزه چون دارای قند است بسیار چاق‌کننده بوده و تاثیر مفیدی در مبتلایان به سل و یا کم‌‌خونی ایجاد می‌کند.

-خربزه به دلیل دارا بودن پتاسیم بسیار مدر بوده لذا باعث دفع مواد زاید و سموم موجود در خون شده و به فعالیت و شستشوی مثانه و کلیه‌ها کمک کرده و از احتباس ادرار و سنگ مجاری ادرار ممانعت می‌کند.

-خربزه به واسطه آب زیاد، مواد قندی را فورا جذب خون کرده به همین سبب باعث بالا رفتن قند خون و رفع خستگی و گرمازدگی می‌گردد.

-در میان مواد قندی و معدنی خربزه آنزیم‌هایی وجود دارد که سرعت هضم غذا را زیاد کرده بدین لحاظ در کودکان موجب افزایش اشتها و فعالیت و رشد سلول‌های بدن و در سالمندان به فعالیت سلول‌‌های دستگاه گوارش و در نهایت رفع سستی و بی‌‌حالی منجر می‌شود.

-خربزه به دلیل مواد فیبری و به خاطر وجود طعم و اسانس‌هایی که دارد یک محرک قوی شیمیایی برای دستگاه گوارش است لذا بسیار ملین بوده و مصرف آن برای مبتلایان به نقرس، رماتیسم، بواسیر و خصوصا برای کسانی که از یبوست رنج می‌برند، بسیار توصیه می‌شود. همچنین این میوه تاثیر خاصی در تخلیه میکروب و عفونت‌های موجود در روده‌ها دارد.

-به دلیل آن که گوشت خربزه یک ماده ضد تورم به شمار می‌‌رود لذا به شکل ضماد روی سوختگی‌های سطحی پوست بدن استفاده می‌شود.

-تخم خربزه طبیعت گرم داشته و دارای چربی، پروتئین، آهن و ویتامینE است و مانند تخم کدو ادرارآور، پاک‌کننده کلیه، مثانه و کبد، مسکن سوزش مجاری ادرار، ملین و افزایش‌دهنده میل جنسی است و برای تب‌های شدید مفید است

مواد معدنی و ویتامین

مواد موجود در ۱۰۰ گرم خربزه:

یک گرم فیبر

۱۲ میلی‌گرم کلسیم

۱۷ میلی‌گرم فسفر

۲۳۸ میلی‌گرم پتاسیم

۱۲۵۰ واحد پیش‌ساز ویتامین A

۳۱ کیلو کالری انرژی

۳۷ میلی‌گرم ویتامین C

با اشاره به وجود 37 میلی‌گرم ویتامین C در هر یکصد گرم میوه خربزه، نقش این میوه را در طراوت و شادابی پوست و جلوگیری از بیماری‌های لثه موثر دانست. یک گرم فیبر، 12 میلی‌گرم کلسیم، 17 میلی‌گرم فسفر،‌ 238 میلی‌گرم پتاسیم،1250 واحد پیش‌ساز ویتامین A و 31 کیلو کالری انرژی را از مواد تشکیل دهنده در هر صد گرم خربزه عنوان کرد.


ویتامین ها

ویتامین ها



-خربزه دارای ویتامینA است، از این رو درترمیم و تجدید سلول های بدن نقش دارد.

-خربزه با داشتن خاصیت ادرارآور بودن در بیماری های سنگ کلیه و مثانه مفید است؛ دراین بیماری ها باید نمک و فلفل کمتر خورده شود.

-خربزه سرشار از ویتامین هایA ،D وC و سلولز است.

-خربزه به علت دارا بودن خاصیت ملیّن، برای معالجه یبوست تجویز می شود.

-خربزه به دلیل دارا بودن پتاسیم بسیار مدر بوده لذا باعث دفع مواد زاید و سموم موجود در خون شده و به فعالیت و شستشوی مثانه و کلیه‌ها کمک کرده و از احتباس ادرار و سنگ مجاری ادرار ممانعت می‌کند.

-خربزه به واسطه آب زیاد، مواد قندی را فورا جذب خون کرده به همین سبب باعث بالا رفتن قند خون و رفع خستگی و گرمازدگی می‌گردد.

-در میان مواد قندی و معدنی خربزه آنزیم‌هایی وجود دارد که سرعت هضم غذا را زیاد کرده بدین لحاظ در کودکان موجب افزایش اشتها و فعالیت و رشد سلول‌های بدن و در سالمندان به فعالیت سلول‌‌های دستگاه گوارش و در نهایت رفع سستی و بی‌‌حالی منجر می‌شود.

-خربزه به دلیل مواد فیبری و به خاطر وجود طعم و اسانس‌هایی که دارد یک محرک قوی شیمیایی برای دستگاه گوارش است لذا بسیار ملین بوده و مصرف آن برای مبتلایان به نقرس، رماتیسم، بواسیر و خصوصا برای کسانی که از یبوست رنج می‌برند، بسیار توصیه می‌شود. همچنین این میوه تاثیر خاصی در تخلیه میکروب و عفونت‌های موجود در روده‌ها دارد.

-وجود ویتامین C موجود در خربزه، موجب جلوگیری از بیماری‌های لثه میشود.

-میزان پتاسیم موجود در خربزه برای بیماران مبتلا به بیماری قلبی – عروقی بسیار موثر است و مصرف این ماده غذایی نقش به سزایی در پیشگیری از بیماری‌های قلبی و عروقی دارد.

مضرات مصرف خربزه:

خوردن خربزه کال در کسانی که معده ای ضعیف دارند ممکن است تولید اسهال کند و خلط را افزایش دهد. هر یکصد گرم خربزه، ۸ گرم کربوهیدرات دارد که بیشترین نوع قند موجود در آن از نوع گلوکز و فروتوز است، بنابراین مصرف بیش از حد آن برای بیماران دیابتی توصیه نمی‌شود.

این میوه برای سینه درد و سرماخوردگی بسیار مضر است و باعث تب های صفراوی می شود. زیاد خوردن آن هم تولید گرمی می کند. زﯾﺎده روی در ﺧﻮردن ﺧﺮﺑﺰه، ﺳﺒﺐ ﻧﻔﺦ و اﯾﺠﺎد درد در ﻣﻌﺪه و روده ﻣﯽ ﺷﻮد.

شرایط خربزه

دو صورت آبی و دیم کشت می شود. در کشت آبی به دو روش کشت قدیمی و کشت جدید کشت و کار می شود. در گذشته عمق جوی cm50 و عرض آن cm70-60 و فاصله مرکزی جوی با جوی بعدی حدود 4 متر بوده است. عمق کاشت بذر cm 5-3 می باشد. فاصله روی ردیف 5-3 متر و فاصله بین بوته ها cm70-50 معمولا در هر دو طرف جوی کشت می شود.

امروزه جوی هایی با عمق  cm25 و عرض cm20 با فواصل m2 ایجاد می کنند و سپس دربالای محل داغ آب کشت انجام می شود. این روش دارای تراکم بیشتری است. پس شیوع آفات و بیماریها نیز بیشتر است. چون جزء سبزی های غیر نشایی است امروزه آنها را در گلدان های کاغذی حدود 2 ماه قبل از مناسب شدن فصل کاشت درگلخانه کشت و پس از مناسب شدن شرایط به محل اصلی انتقال می دهند. حساس به تکان خوردن ریشه است.


کاشت

کاشت


چند نکته در مرحله داشت محصول باید رعایت کرد.

آبیاری:

نوسانات آبیاری اگر چه باعث کاهش رشد می شوند، می تواند باعث ترک خوردگی میوه ها نیز شوند. آبیاری بیش از حد باعث کاهش قند می شود. در کشت هایی که فاصله ردیف ها زیاد است و خاک نیمه سنگین، هر 12-10 روز یکبار آبیاری صورت می گیرد. در خاک های سبک هر 8-6 روز یکبار آبیاری صورت می گیرد.

 تنک کردن :

در کشت های قدیمی که کشت به صورت کپه ای انجام شده در مرحله 2 یا 3 برگی یک بوته نگهداری شده و بقیه حذف می شوند.

هرس: یکی از معایب کشت خربزه هزینه بالایی هرس آن است به این صورت که وقتی بوته رشد کرد و تولید دو ساقه فرعی کرد این هرس انجام می شود و بعد از ساقه های فرعی ساقه اصلی حذف می شود و تا برگ هفتم هر ساقه فرعی، ساقه های فرعی ثانویه که روی ساقه های فرعی تشکیل شده حذف می شوند.

تراش :

خربزه در این عملیات تمام ساقه های فرعی ثانویه، تمام گلهای نر و ماده و تمام میوه های تشکیل شده قبل از برگ هفتم را حذف می کنند. گلها و میوه های بعدی پس از این میوه را حذف می کنیم و معمولا روی هر بوته 2 میوه نگه دای می شود. حذف نهایی گلها و میوه ها در مرحله ای که میوه قابل نگه داری به 2تا 3 سانتیمتر رسید انجام می شود. در صورتی که عملیات هرس و تراش صورت نگیرد 20-10 میوه ممکن است روی یک بوته تشکیل شود.

حذف گل ها و انتخاب گل هفتم در ساقه های فرعی که همزمان با این کار میوه هایی که قرار است نگه داری شدند برای جلوگیری از حمله مگس خربزه با خاک پوشش داده می شوند. برای این کار میوه ای که هنوز سالم است برگ ها را دور آن پیچیده و زیر خاک قرار می دهند. خاک دهی را تا مرحله ای انجام می دهند که پوست میوه ضخیم شده و خطوط روی میوه ظاهر شود. البته در کشت های جدید مبارزه با سموم شیمیایی صورت می گیرد.
برداشت

چون یک سبزی نافراز گرا است حتما باید در مرحله قابل مصرف برداشت شود. در واقع یکی از شاخص های برداشت TSS است یا درصد مواد جامد قابل حل در میوه ( قند)

یک سری از علائم ظاهری رسیدن عبارتند از:

1- اینکه در ناحیه نزدیک به دمگل میوه ترک هایی ایجاد می گیرد.

2- خشک شدن نزدیکترین پیچک به دم میوه

3- برجسته شدن خطوط روی پوست

4- نرم شدن نوک میوه

در صورتیکه در موقع رسیدن برداشت نشود بافت گوشت خراب می شود. از مهمترین ارقام خارجی Golden buty و Hony dwe  و ارقام ایرانی خاتونی مشهد، زرد ایوانکی، گرگاب اصفهان ( شیرین ترین) گرد و سبز هستند.

از بیماریهای مهم بوته میری و سفیدک سطحی است. از آفات مهم مگس خربزه شته ها و کنه ها می باشد.


در صورت داشتن هر گونه سوال در مورد مطلب فوق، از این بخش با پزشک مربوطه در ارتباط باشید

منابع :

fa.wikipedia.org

fdo.mui.ac.ir

www.tebyan.net