۲۵۱۳۹۴فروردین

تمرهندی

تمر هندی به عربی: تمر هندی، به معنای خرمای هندی نام علمی : Tamarindus indica درختی گرمسیری از تیرهٔ پروانه‌داران و زیرخانوادهٔ ارغوانیاناست. خاستگاه این گیاه مناطق استوایی قارهٔ آفریقا است. میوهٔ این درخت به شکل لوبیایی درشت و قهوه‌ای و ترش‌مزه و سرشار از قند است. تمر هندی در میان ساکنین ماداگاسکار درختی مقدس و پادشاه درختان تلقی می‌شود.


تمرهندی

تمرهندی



خاستگاه تمر هندی مناطق استوایی قارهٔ آفریقا است و امروزه نیز این گیاه در کشورهای سودان، کامرون، نیجریه و تانزانیا به صورت خودرو می روید. تمر هندی صدها سال پیش از طریق کشتی به شبه‌جزیرهٔ هند نیز منتقل شد و در آن‌جا پرورش یافت. پس از آن، این گیاه در سراسر مناطق گرمسیری آفریقا وآسیای شرقی، از جمله تایوان و حتی برخی نواحی چین پخش شد.

این گیاه برای نخستین بار در هند، توسط گیاه‌شناسان اروپایی با نام Tamarindus indica توصیف گشت. ریشهٔ این واژه از نام عربی این میوه گرفته شده و به معنای خرمای هندی می‌باشد. در قرن شانزدهم تمر هندی توسط استعمارگران اسپانیایی و پرتغالی به آمریکای لاتین  نیز صادر شد و در کشورهایی چون مکزیک، هندوراس و گواتمالا پرورش یافت. امروزه این گیاه بخش مهمی از رژیم غذایی ساکنین این مناطق را تشکیل می‌دهد.

خواص

به دلیل ترکیبات اسیدی طبع سردی داشته و با تقلیل اخلاط گرم، دمای بدن را سریع پایین آورده و رفع کننده گرمازدگی، خارش، کهیر، التهابات پوستی، جوش صورت، تنگی نفس ناشی از گرما و تهوع است. صفرابر خوبی است و از این رو یار مهربان کبد و تنظیم‌کننده چربی و تا حدودی کنترل‌کننده کلسترول خون است. این میوه برای افراد سیگاری که ویتامین C بدن آن‌ها به شدت تحلیل می‌رود، موثر است و باعث تقویت قدرت ارتجاعی عروق خونی می‌شود و دوست صمیمی قلب است.

مصرف این میوه پس از صرف غذا به هضم و جذب مواد غذایی کمک کرده و رگه‌های فیبری یا آوندهای چوبی آن ملین بوده و رفع کننده یبوست و التیام دهنده همورویید (بواسیر) است اما نکته مهم آن که تمر شیرین برای مبتلایان به دیابت و افراد چاق محدودیت مصرف دارد. ین میوه به‌عنوان مسهل طبیعی مورد استفاده قرار می‌گیرد. تمر هندی هم‌چنین در برخی مناطق آسیای شرقی و آفریقا به منظور درمان گلودرد، اختلالات گوارشی، درد بدن و تمیزکنندهٔ صورت مصرف می‌شود.


خواص

خواص



-گرد تخم تمر هندی همراه با عسل برای تقویت نیروی جنسی مفید است.

-خانم هایی که حامله هستند از خوردن تمر هندی خودداری کنند.

-تمر هندی مقوی قلب است. یک ساعت بعد از غذا میل شود.

-تسکین دهنده آشفتگی و تهوع صفراوی است.

-غرغره تمر هندی برای خناق مفید است.

-مزمزه آن جوشهای دهان را از بین می‌برد.

-تمر هندی از مرض جذام جلوگیری می‌کند.

-تمر هندی از لحاظ صفراوی در میان میو‌ه‌های ترش مقام بالایی دارد.

-تمرهندی برای خارش و گال مفید می‌باشد.

-خوردن تمر برای درمان سوزاک مفید است.

-برای درمان بواسیر دانه تمر هندی را بصورت پودر کرده روی زخم بپاشید.

-گرد پوست درخت تمر جهت التیام زخم و جراحات سودمند می باشد.

-برای باز شدن اشتها قبل از غذا یک قاشق چای خوری از خاکستر پوست تمر هندی تناول نمایید.

-برای جمع شدن پوست صورت یا بسته شدن منافذ پوست پودر دانه تمر هندی را با آب نارنج مخلوط نموده روی پوست بگذارید.

-برای سفید شدن دندانها

-برای امراض پوستی آش تمرهندی در برنامه غذایی خود قرار دهید.

مصارف خوراکی

میوهٔ کال تمر هندی دارای گوشتی سبز و بسیار ترش است که اغلب به عنوان چاشنی و برای ترش کردن غذا استفاده می‌شود. تمر هندی رسیدهٔ که شیرین‌تر می‌باشد در بسیاری از مناطق به عنوان میوه مصرف می‌شود. تمر هندی هم‌چنین برای تهیهٔ دسر، مربا، شربت،بستنی، آب‌میوه و نوشیدنی مورد استفاده قرار می‌گیرد. برای تهیهٔ بسیاری از سس‌ها نیز از تمر هندی استفاده می‌شود. در هند، نه تنها میوه، بلکه گل و برگ‌های تمر هندی برای پخت غذا مورد استفاده قرار می‌گیرند.

آب‌نبات تمر هندی. در مکزیک، از تمر هندی برای تهیهٔ خوراکی‌های متنوعی به صورت نمک‌زده، خشک‌شده، فلفل‌زده، آب‌نبات و غیره استفاده می‌شود. مصریان نیز از این میوه برای تهیهٔ نوشیدنی خنک و ترشی استفاده می‌کنند که در تابستان بسیار مصرف می‌شود.

مواد معدنی و ویتامین

تمرهندی خام سرشار از ویتامین B، آهن، ‌منیزیم و پتاسیم است که تمامی آن‌ها برای سلامتی مفیدند و غنی از ویتامین C، کلسیم است، اما ویتامین A و سدیم ندارد. پتاسیم، بیش‌ترین چیزی است که در آن وجود دارد و در نتیجه میوه‌ای مفید برای مبتلایان به پرفشاری خون است. مهم ‌ترین مواد شناخته‌ شده موجود در تمبرهندی ترکیبات اسیدی از جمله اسید سیتریک، مالیک و تارتاریک و مواد معدنی نظیر پتاسیم و کمی پکتین است. در پوست درخت تمبرهندی نیز مقداری تانن وجود دارد و سرشاخه ‌های جوان و سبز است.


ویتامین

ویتامین



این میوه حاوی مقادیر قابل ملاحظه ای کاروتن، ویتامینC و برخی فلاونوئیدها است. به طوری که می ‌تواند جایگزین خوبی برای ویتامینC در افرادی باشد که دچار کمبود این ویتامین هستند اما فراموش نکنید که خشک شده ی این میوه دارای مقادیر کمتری از این ماده مغذی است.

ترکیبات         مقدار
انرژی        (کیلو‌کالری)    238
آب            (گرم)           8/35
پروتئین      (گرم)            3/2
کربوهیدرات (گرم)          5/56
چربی کل    (گرم)           3/0
ویتامین A    (میکرو‌گرم)    2
ویتامین C    (میلی‌گرم)      3
سدیم         (میلی‌گرم)      15
پتاسیم        (میلی‌گرم)     600
کلسیم        (میلی‌گرم)      77
فسفر         (میلی‌گرم)     94
آهن          (میلی‌گرم)     8/1


مضرات :
تمبر هندی برای ریه و طحال خوب نیست و در اشخاصی که ریه و طحال ضعیف دارند ممکن است تولید اشکال کند . اینگونه اشخاص بهتر است که تمبر هندی را با کتیرا و یا خشخاش بخورند .

شرایط تمر هندی

آب:

درختان بالغ و استقرار یافته می توانند خشکی خاک را تا حد قابل قبولی تحمل کنند درحخالیکه درختان جوان را بهتر است زمانی که سطح خاک تا عمق حدود 10 سانتیمتر خشک شد آبیاری کرد تا به رشد و توسعه سیستم ریشه ای گیاه کمک شود . از نظر رطوبت هوا باید به یاد داشت که اگرچه این درخت به مناطق گرمسیری تعلق دارد اما برای توسعه میوه ها نیاز به هوایی با رطوبت پایین دارد یعنی اگر در زمان رسیدن میوه ها هوای منطقه رطوبت بالایی داشته باشد کیفیت میوه ها کاهش می یابد البته این مسئله مانع از میوه دهی نیست.

دما:

این درخت در مناطق گرمسیری میروید و دمای پایین تر از 2- سانتیگراد درخت را از بین می برد. بنابراین اگر در منطقه ای زندگی می کنید که اصولا سرد است و زمستانهایی با دمای زیر صفر دارد کاشت این درخت را می بایست فراموش کرد.

نور:

درخت تمر هندی باید در جایی کاشته شود که حداقل 8-6 ساعت نور مستقیم آفتاب داشته باشد . کمبود نور از دلایل ریزش میوه های جوان و گلها و یا عدم گلدهی این درختان است.

خاک:

تمر هندی را حتما باید در فضای باز و خاک کشت کرد . نگهداری از آن در گلدان اگرچه برای چند سال اول ممکن است اما چنین گیاهی در نهایت رشد خوبی نخواهد داشت و به گلدهی و میوه دهی نمی رسد زیرا به طور کل سیستم ریشه ای بزرگ و گسترده ای دارد و چنین سیستم ریشه ای نیاز به فضای کافی جهت رشد و توسعه دارد که در فضای محدود گلدان برایش میسر نیست. فاصله  مناسب درختان از هم نیز بسته به اندازه درختان و حاصلخیز بودن خاک بین 10 متر تا 20 متر است.

برای تغذیه این درختان می توان اوایل فصل رشد یعنی بهار  لایه ای از کود پوسیده حیوانی به ضخامت حدود 15-12 سانتیمتر در اطراف تنه درخت پخش کرد . البته بهتر است که فاصله حدود 30 را با تنه اصلی رعایت کرد زیرا وجود مواد ارگانیک در این قسمت می تواند موجب ماندگاری رطوبت و کمک به پوسیدگی طوقه گیاه شود. درختان تمر هندی بدون استفاده از کودهای شیمیایی نیز میوه می دهند البته استفاده از کود مناسب می تواند این درختان را سرحال تر نگه دارد . به عنوان مثال برخی از پرورش دهندگان برای درختان جوانی که به تازگی به محصول دهی رسیده اند میزان 500 گرم از کود 14-14-14 را دو بار در سال توصیه کرده اند . یک درخت بالغ ممکن است به 3 کیلوگرم از این کود در طی سال نیاز داشته باشد.

تکثیر:

از بذر این گیاهان می توان برای تکثیر استفاده کرد. بذرها را زمانی باید برداشت کرد که میوه ها رسیده باشند . میوه ها زمانی رسیده هستند و می توانند برداشت شوند  که اگر با کنار ناخن اگر روی میوه ها را خراش دهیم قسمت زیرین نیز قهوه ای رنگ باشد. برخی از پرورش دهندگان مطرح می کنند که نیاز به تیمار برای کاشت بذر نیست . همچنین بذرها برای چند ماه می توانند خاصیت جوانه زنی خود را حفظ کنند اما بیش از یک سال توانایی جوانه زنی انان بسیار کم می شود. گیاه حاصل از رشد بذر می تواند شبیه گیاه مادری باشد یا نباشد .

به هر حال بذر را می بایست از میوه هایی رسیده و بالغ بیرون آورد و اطراف آنرا به خوبی تمیز کرد . خیساندن به مدت 24 ساعت به جوانه زنی بذرها کمک می کند. همچنین پرورش دهندگانی که تجربه دارند سطح سخت بیرونی بذر را کمی می خراشند و زخمی می کنند تا نازکتر شود اما توجه کنید که این کار مهارت می خواهد تا به قسمتهای درونی بذر اسیب وارد نیاد. برای کاشت می توان از مخلوط خاک برگ +شن استفاده کرد و بذرها را در عمق حدود 2-1 سانتیمتری کاشت کرد. گیاه جوان در سال اول حدود 60 سانتیمتر رشد می کند و در سال دوم به حدود 120 سانیتمتر می رسد.


کاشت

کاشت



روش دیگر تکثیر این گیاه پیوند زنی است که پایه را با استفاده از کاشت بذر بدست می آورند و زمانی که گیاه جوان که قرار است به عنوان پایه استفاده شود به قطر 8 میلیمتر تا یک سانتیمتر رسید با استفاده از روش پیوند، پیوندکهایی را که از درختانی با کیفیت خوب میوه دهی و خصوصیات رشد تهیه کرده اند بر روی پایه پیوند می زنند.پیوندکها نیز به شکل شاخه هایی به طول 15-8 سانیتمتر هستند که جوانه در طول خود دارند. پیوند اسکنه ای یکی از روشهای متداول پیوند زدن این گیاه است. از قلمه این گیاهان نیز می توان استفاده کرد  و معمولا از قلمه چوب نرم (قمله سبز ) این گیاه استفاده می شود که به طول حدود 15 سانیمتر از انتهای یک شاخه سالم از درخت مادری تهیه می شود قلمه چوب نیمه سخت نیز به طول 20 سانتیمتر که حداقل سه گره (محل اتصال برگ به ساقه) را دارد نیز قابل استفاده است در هر دو نوع قلمه ابتدا برگهای موجود در پایین قلمه جدا می شوند و سپس در مخلوط خاک برگ +شن کاشته می شوند .

توجه کنید که در مورد قلمه های این گیاه کاربرد هورمونهای ریشه زایی و مکانی با رطوبت هوای بالا (کاربرد دستگاه های تولید کننده رطوبت) لازم است در غیر اینصورت ریشه زایی ضعیفی خواهند داشت. دمای مناسب ریشه زایی 22-20 درجه سانتگراد است و ریشه زایی در صورت مناسب بودن تمامی شرایط 6-4 هفته طول میکشد.

هرس:

گاهی لازم است برای جلوگیری از ازدحام بیش از اندازه ساقه ها و شاخسار ، نسبت به قطع و حذف برخی از آنان اقدام کرد. باید توجه کرد که در هر مرتبه هرس در طی سال نمی بایست بیش از 30 درصد از حجم کل شاخسار این گیاه جدا کرد.

در صورت داشتن هر گونه سوال در مورد مطلب فوق، از این بخش با پزشک مربوطه در ارتباط باشید

منابع :

www.hidoctor.ir

fa.wikipedia.org

www.beytoote.com