جم سيتابين  Gemcitabine Hydrochloride     
Gemcitabine Hydrochloride جم سيتابين موارد و مقدار مصرف:
موارد و مقدار مصرف
الف) آدنوكارسينوم موضعي پيشرفته (غير قابل برداشت مرحله 2 يا 3) يا متاستاتيك (مرحله 4) پانكراس و در بيماراني كه قبلاً با فلورواوراسيل درمان شده‌اند.
بزرگسالان: mg/m2 1000 وريدي در عرض 30 دقيقه هفته‌اي يك بار تا 7 روز يا تا زماني كه بدليل سميت نياز به كاهش دوز يا قطع موقت دارو باشد. طول درمان 7 هفته پشت سر هم و سپس يك هفته استراحت مي‌باشد. دوره‌هاي بعدي درمان انفوزيون دارو به صورت هفتگي براي 3 هفته از 4 هفته متوالي مي‌باشد.
تنظيم دوز: در صورت ساپرس شدن مغز استخوان دوز را تنظيم كنيد. اگر تعداد مطلق گرانولوسيت (AGC) بين mm3 /500 تا mm3 /999 يا اگر تعداد پلاكت بين mm3/ 50000 تا mm3 /99000 مي‌باشد، 75% دوز تجويز شود. اگر AGC كمتر از mm3 /500 يا تعداد پلاكت كمتر از mm3 /50000 تجويز دارو متوقف شود. در سيكل‌هاي بعدي درمان دوز را براساس AGC و تعداد پلاكت و ميزان ساير عوارض غير هماتولوژيك تنظيم كنيد.
ب) كارسينوم‌ريه با سلولهاي بزرگ (non-small-cell) غير قابل جراحي موضعي، پيشرفته (مرحله A3 يا B3) يا متاستاتيك (مرحله 4) به عنوان درمان اوليه همراه با سيس‌پلاتين.
دوره درمان 4 هفته‌اي:
بزرگسالان: mg/m2 1000 وريدي در عرض 30 دقيقه در روزهاي 1، 8 و 15 از يك سيكل 28 روزه تجويز شود. سيس‌پلاتين در روز اول بعد از اتمام دوز جم سيتابين تجويز مي‌شود.
دوره درمان 3 هفته‌اي:
بزرگسالان: mg/m2 1250 وريدي در عرض 30 دقيقه در روز اول و هشتم از هر سيكل 21 روزه تجويز شود. سيس‌پلاتين در روز اول بعد از اتمام دوز جم سيتابين تجويز مي‌شود.
تنظيم دوز: در مصرف همزمان با سيس‌پلاتين و وقوع عوارض غيرهماتولوژيك شديد، دوز را به 50% كاهش دهيد.
پ) در سرطان متاستاتيك سينه به عنوان خط اول همراه با پاكلي تاكسول بعد از اينكه يك دوره درمان با يك آنتراسيكلين موفق نبوده است.
بزرگسالان: mg/m2 1250 وريدي در عرض 30 دقيقه در روز اول و هشتم از هر سيكل 21 روزه، به همراه mg/m2 1750 پاكلي‌تاكسول وريدي در عرض 30 دقيقه كه در روز اول قبل از جم‌سيتابين تجويز مي‌شود. دوز را براساس تعداد مطلق گرانولوسيت و پلاكت كه روز هشتم درمان گرفته مي‌شود، تنظيم كنيد.
ت) سرطان پيشرفته تخمدان كه 6 ماه بعد از اتمام يك دوره درمان حاوي پلاتينوم عود كرده باشد(به همراه كربوپلاتين).
بزرگسالان: mg/m2 1000 وريدي در عرض 30 دقيقه در روز اول و هشتم از هر سيكل 21 روزه تجويز شود. كربوپلاتين به ميزان AUC 4 وريدي در روز اول بعد از جم‌سيتابين تجويز مي‌شود. قبل از تجويز هر دوز CBC و تعداد پلاكت را چك كنيد.
تعداد مطلق گرانولوسيت (AGC) بايد mm3 /1500 يا بيشتر، و تعداد پلاكت mm3 /100000 يا بيشتر قبل از شروع هر دوره درماني بايد باشد.
تنظيم دوز: بر مبناي تعداد مطلق گرانولوسيت و پلاكت در روز 8 هر سيكل صورت مي‌گيرد. اگر AGC بين 1000 تا mm3 /1499 است. دوز را 50% كاهش دهيد. اگر ميزان AGC كمتر از mm3 /1000 يا تعداد پلاكت كمتر از mm3 /75000 است، تجويز دارو را متوقف كنيد. تنظيم دوز براي سيكل‌هاي بعدي درمان بر مبناي عوارض مشاهده شده صورت مي‌گيرد.
ث) سرطان پيشرفته يا متاستاتيك مثانه.
بزرگسالان: mg/m2 1250-1200 وريدي در عرض 30 دقيقه هفتگي به مدت 3 هفته از 4 هفته يك سيكل درماني تجويز شود.
موارد منع مصرف و احتياط:
موارد منع مصرف و احتياط
موارد منع مصرف: حساسيت به دارو يا ديگر اجزاء فرمولاسيون؛ حاملگي.
موارد احتياط: دارو باعث سركوب مغز استخوان مي‌شود (لكوپني؛ ترومبوسيتوپني و آنمي). اين عارضه، عارضه محدود كننده دوز دارو است.
ممكن است بدون وجود علايم باليني عفونت باعث ايجاد تب شود.
مصرف دارو باعث سندرم هموليتيك اورميك مي‌شود. در ضمن درمان بيمار را از نظر علائم هموليز ميكروآنژيوپاتيك (افزايش بيلي‌روبين يا LDH، رتيكولوسيتوز، ترومبوسيتوپني شديد و نارسايي كليوي) بررسي كنيد.
دارو مي‌تواند باعث سميت كبدي شديد شود. در بيماران با سابقه نارسايي كبدي (سابقه سيروز، هپاتيت يا الكليسم) با احتياط به كار رود.
همچنين با مصرف دارو سميت ريوي گزارش شده است، در صورت بروز علائم شديد، مصرف دارو قطع شود.
در افراد با نارسايي كليوي، افراد مسن با احتياط استفاده شود. اثربخشي دارو در كودكان اثبات نشده است.
در كساني كه همزمان راديوتراپي مي‌شوند يا سابقه آن را دارند با احتياط به كار رود. در صورتي كه كمتر از 7 روز بين اين دارو و راديوتراپي فاصله باشد، باعث ايجاد واكنشهاي حساسيتي مي‌شود.
تجويز دارو به صورت انفوزيون طولاني مدت (بيشتر از 60 دقيقه) يا با فواصل كمتر از يك هفته يك بار، سميت آن را افزايش مي‌دهد.
عوارض جانبي:
عوارض جانبي
اعصاب مرکزي: تب، درد، پارستزي، خواب آلودگي.
قلبي- عروقي: ادم، خونريزي، ادم محيطي .
دستگاه گوارش: يبوست، اسهال، تهوع، استوماتيت، استفراغ.
ادراري- تناسلي: هماچوري، پروتئين اوري.
خون: آنمي، لكوپني، نوتروپني، ترومبوسيتوپني.
تنفسي: برونكواسپاسم، تنگي نفس.
پوست: آلوپسي، راش.
ساير عوارض: علائم شبه آنفلونزا، عفونت.
مسموميت و درمان
آنتي‌دوت اختصاصي براي دارو وجود ندارد. در صورت احتمال مصرف بيش از حد بيمار را با CBC مانيتور كرده و درمان حمايتي انجام دهيد.
تداخل دارويي:
تداخل دارويي
موردي گزارش نشده است.
مکانيسم اثر:
مکانيسم اثر
اثر سايتوتوكسيك: دارو سنتز DNA را مهار كرده و تقسيم سلول را در فاز G1/S متوقف مي‌كند.
فارماكوكينتيك:
فارماكوكينتيك
جذب: به صورت وريدي تجويز مي‌شود.
پخش: با افزايش مدت زمان انفوزيون، حجم توزيع دارو افزايش مي‌يابد. در صورتي كه مدت انفوزيون كمتر از 70 دقيقه باشد، حجم توزيع دارو L/m2 50 است كه نشانگر توزيع نسبتاً كم دارو است. در انفوزيونهاي طولاني مدت‌تر حجم توزيع L/m2 370 افزايش مي‌يابد. كه بيانگر به تعادل رسيدن آهسته دارو با بافت مي‌باشد.
اتصال دارو به پروتئينهاي پلاسما ناچيز است. هرچه زمان انفوزيون طولاني‌تر باشد، نيمه‌ عمر دارو هم طولاني‌تر است.
متابوليسم: دارو به دو متابوليت فعال و يك متابوليت غيرفعال اوراسيل تبديل مي‌شود.
دفع: با افزايش سن كليرنس دارو كاهش مي‌يابد. در ضمن كليرنس در خانمها كمتر از آقايان است. در نتيجه نيمه‌ عمر دارو در افراد مسن و خانمها بيشتر است.
اشكال دارويي:
اشكال دارويي:
Injection, Powder, Lyophilized: 200mg,1g
اطلاعات دیگر:
طبقه‌بندي فارماكولوژيك: آنالوگ نوكلئوزيد پيريميدين.
طبقه‌بندي درماني: ضد نئوپلاسم.
طبقه‌بندي مصرف در بارداري: رده D
نامهاي تجاري Gemcitabine Hospira, Gemtaz, Gemzar
ملاحظات اختصاصي 1- آماده كردن دارو جهت تزريق خطرات موتاژنيك، تراتوژنيك و كارسينوژنيك را براي پرسنل به همراه دارد.
2- تجويز دارو براي مدت بيشتر از 60 دقيقه و در فواصل كمتر از يك هفته، سميت آن را افزايش مي‌دهد.
3- سن، جنس و نارسايي كليوي احتمال سميت ناشي از دارو را افزايش مي‌دهند.
4- در نارسايي كبدي و كليوي دارو با احتياط استفاده شود.
5- قبل از هر سكيل درماني CBC و پلاكت بيمار را مانيتور كنيد.
نكات قابل توصيه به بيمار
بهتر است بيمار هر روز دماي بدن خود را اندازه‌گيري كرده و مراقب علائم عفونت (تب، گلودرد، خستگي) و خونريزي (كبودشدگي، خونريزي از بيني و لثه و مدفوع خوني) باشد.
مصرف در سالمندان: كليرنس دارو با افزايش سن تغيير مي‌كند. هرچند تنظيم دوز ضرورتي ندارد.
مصرف در كودكان: اين دارو در كودكان مطالعه نشده است.
مصرف در شيردهي: ترشح دارو در شير مشخص نيست. در دوران شيردهي توصيه نمي‌شود.
اثر بر آزمايشهاي تشخيصي
دارو باعث افزايش كراتينين، BUN، ALT و AST مي‌شود. ميزان WBC، نوتروفيل، پلاكت، هموگلوبين و هماتوكريت را كاهش مي‌دهد.