متریزامید  Metrizamide    
Metrizamide متریزامید موارد و مقدار مصرف:
اين دارو با تزريق داخل نخاعي براي انجام ميلوگرافي ناحيه كمر،سينه ،گردن يا تمام ستون فقرات مصرف مي شود.تزريق مستقيم آن با استفاده از روشهاي راديولوژي استاندارد براي نمايان ساختن سيسترن قاعده اي مغز استفاده مي شود.
موارد مصرف ديگر اين دارو عبارتند از: سيسترنوگرافي از فضاهاي زير عنكبوتيه ،مشخص كردن بطنهاي مغز با راديولوژي استاندارد،تزريق داخل عروقي براي آنژيوكارديوگرافي در كودكان و آرتريوگرافي شريانهاي محيطي بزرگسالان ،آرتريوگرافي سر و گردن و پرتونگاري از مفاصل. همچنين به عنوان افزايش دهنده كنتراست در مقطع نگاري كامپيوتري از بدن مصرف مي شود.
موارد منع مصرف و احتياط:
در صورت وجود حساسيت به يد و تركيبات حاوي يد،دهيدراتاسيون ،بيماريهاي كليوي يا كبدي و نارسايي شديد كليوي اين دارو را نبايد از هيچكدام از راههاي مصرف تجويز نمود. همچنين براي هر يك از راهها موارد منع مصرف بطور اختصاصي در زير ذكر شده است:
فيوكروموسيتوما (داخل عروقي) ،ديابت قندي و عدم تشكيل ادرار (اوروگرافي دفعي) ،عفونت در نزديك مفصل مورد نظر(پرتونگاري از مفصل).
عوارض جانبي:
عوارض جانبي معمولا به غلظت دارو ،ويسكوزيته ،ميزان و سرعت تجويز بستگي دارد. عوارض جانبي اين دارو معمولا محدود و كوتاه مدت است. در افراد صرعي احتمال بروز تشنجات صرعي ناشي از تزريق دارو مشاهده شده است. يكي از عوارض اين دارو از دست رفتن آب بدن بيمار به خصوص خردسالان و يا سالخوردگان است كه نسبت به اين عارضه حساس تر مي باشند.از عوارض شايع اين دارو در تزريق داخل نخاعي سردرد ،تهوع و استفراغ مي باشد.
هشدار:
در صورت وجود حساسيت به يد و تركيبات حاوي يد،دهيدراتاسيون ،بيماريهاي كليوي يا كبدي و نارسايي شديد كليوي اين دارو را نبايد از هيچكدام از راههاي مصرف تجويز نمود.همچنين براي هر يك از راهها موارد منع مصرف بطور اختصاصي در زير ذكر شده است:
فيوكروموسيتوما (داخل عروقي)،ديابت قندي و عدم تشكيل ادرار (اوروگرافي دفعي)،عفونت در نزديك مفصل مورد نظر (پرتونگاري از مفصل).
تداخل دارويي:
مصرف همزمان اين دارو به صورت تزريق داخل نخاعي با داروهاي ضد افسردگي سه حلقه اي ،داروهاي محرك سيستم عصبي مركزي ،داروهاي كاهنده اشتها،كافيين ،فنوتيازين ها،داروهاي مقلد سمپاتيك و گزانتينها و مهاركننده هاي منوآمينواكسيداز ممكن است باعث افزايش حملات صرعي گردند. مصرف همزمان گلوكوكورتيكوييدها با اين دارو در تزريق زير عنكبوتيه ممكن است منجر به بروز التهاب گردد،اگرچه تجويز اين دو دارو گاهي اوقات با فاصله مناسب صورت مي گيرد.
مکانيسم اثر:
تركيبات آلي يد در هنگام عبور از مجاري مختلف بدن با جذب اشعه X باعث تشخيص ساختار بافت موردنظر مي شوند. شدت جذب اشعه به غلظت يد بستگي دارد. از اثرات ديگر اين دارو مهار رقابتي جايگاه گلوكز در هگزوكيناز مغزي است.
نکات قابل توصيه به بيمار:
3/75 گرم متريزاميد حاوي 1/81 ميلي گرم يد مي باشد و براي رقيق كردن آن از محلولهاي 0/005 درصد بيكربنات سديم استفاده مي گردد. در ميلوگرافي در ناحيه كمر 10-15 ميلي ليتر،در ميلوگرافي ناحيه سينه 12 ميلي ليتر، در ميلوگرافي ناحيه گردن 10 ميلي ليتر و در ميلوگرافي تمام ستون فقرات و كمر نيز 10 ميلي ليتر از اين دارو تزريق مي گردد. در سيسترنوگرافي كامپيوتري (تزريق درناحيه كمر) 4-6 ميلي ليتر تجويز مي شود.
در آرتريوگرافي شريانهاي محيطي 25-65 ميلي ليتر،در ناحيه سر و گردن 30-60 ميلي ليتر تزريق مي شود كه مي توان در سه بار تزريق و حداكثر تا 120 ميلي ليتر از محلول اين دارو استفاده كرد. ميزان يد معادل در ميلوگرافي 220-300 mg/ml و در آرتريوگرافي 370 mg/ml مي باشد. حداكثر مقدار يد تزريقي در مورد داخل نخاعي 3 گرم و در مورد تزريق داخل عروقي 87/5 گرم است .در كودكان در ميلوگرافي ناحيه كمر ياسينه و سر و گردن با توجه به سن بيمار از 2 ماهگي تا 18 سال از مقادير 10-2 ميلي ليتر تا 10 ميلي ليتر تزريق مي گردد. ميزان يد آن نيز در حدود 170-230 mg/ml تنظيم مي گردد. در سيسترنوگرافي از طريق تزريق مستقيم ،در كودكان با سن تا دو ماه مقدار 2-3 ميلي ليتر از محلول حاوي 170-220 mg/ml يد و در بيماران با سن 8-18 سال 3-6 ميلي ليتر از همين محلول مصرف مي گردد. براي ونتريكولوگرافي و موارد ديگر مقدار مصرف بسته به سن بيمار جداگانه تعيين مي گردد.
اشكال دارويي:
Injection:3.75g/20ml