پتاسيم کلرايد (اينفو-کاليوم)  Potassium Chloride    
Potassium Chloride پتاسيم کلرايد (اينفو-کاليوم) موارد و مقدار مصرف:
موارد و مقدار مصرف
درمان كمي پتاسيم خون، پيشگيري از كمي پتاسيم خون، جايگزيني پتاسيم
بزرگسالان: مقدار mEq 20-7/6 پتاسيم (معادل 5/1-5/0 گرم كلرور پتاسيم) از قرص پيوسته رهش سه بار در روز مصرف مي‌ شود. به جاي آن مي‌ توان 20 ميلي اكي والان (تقريباً معادل 5/1 گرم كلرور پتاسيم) تا حداكثر mEq/day 100 از پودر را در 120 ميلي ليتر آب سرد يا آب ميوه حل نمود و 4-2 بار در روز مصرف كرد. مقدار مصرف برحسب نياز و تحمل بيمار تعيين مي‌ شود.
از راه تزريقي، در صورتي كه غلظت سرمي پتاسيم بيش از 5/2 ميلي اكي والان باشد، تا mEq/day 200 پتاسيم، با غلظتي كمتر از mEq/l 40 و با سرعت حداكثر تا 10 ميلي اكي والان در ساعت انفوزيون وريدي مي‌ شود. اگر غلظت پتاسيم سرم كمتر از mEq/l 2 باشد، ‌تا mEq/day 400 پتاسيم با غلظتي مناسب و با سرعت حداكثر تا 40 ميلي اكي والان در ساعت انفوزيون وريدي مي‌ گردد. مقدار مصرف و سرعت انفوزيون برحسب نياز و پاسخ بيمار تعيين مي‌ شود. بعد از انفوزيون 60-40 ميلي اكي والان، پاسخ بيمار بايد توسط اندازه گيري غلظت پتاسيم سرم و الكتروكارديوگرام (EKG) بيمار سنجيده، و سرعت انفوزيون بعدي، ‌در صورت لزوم، تعيين گردد. مقادير مصرف و سرعت انفوزيون را مي‌ توان در صورت لزوم به طور موقت افزايش داد. حداكثر مقدار مصرف تا mEq/day 400 پتاسيم (معمولاً تا mEq/day 300) است.
كودكان: معادل mEq/m2/day 40-15 پتاسيم (تقريباً معادل g/m2 3-1 كلرور پتاسيم ) يا mEq/kg/day 3-1 (تقريباً معادل mg/kg 225-75 كلرور پتاسيم) از پودر را با آب ميوه مخلوط كرده و در مقادير منقسم مصرف مي‌ كنند. از راه تزريقي، مقدار mEq/kg/day 3 يا 400 پتاسيم، انفوزيون وريدي مي‌ شود. ميزان تزريق مايعات برحسب اندازه بدن تنظيم مي‌ شود.
مكانيسم اثر
جايگزين پتاسيم: پتاسيم، كاتيون عمده بافتهاي بدن، براي فرايندهاي فيزيولوژي، مانند حفظ تونيسيته داخل سلولي، حفظ تعادل با سديم در طول غشاهاي سلولي، انتقال تكانه‌هاي عصبي، حفظ متابوليسم سلولي، انقباض عضلات اسكلتي و قلبي، حفظ تعادل اسيد ـ باز، و حفظ عملكرد طبيعي كليوي ضروري است.
موارد منع مصرف و احتياط:
تداخل دارويي
در صورت مصرف همزمان ضد كولينرژيكهايي كه حركات گوارشي را كند مي‌ كنند، ممكن است امكان بروز تحريك و زخم گوارشي افزايش يابد.
در صورت مصرف همزمان با فرآورده‌هاي حاوي پتاسيم ممكن است زيادي پتاسيم طي 2-1 روز بروز كند.
تجويز پتاسيم براي بيماران ديژيتاليزه شده دچار بلوك قلبي كامل يا شديد، به دليل خطر بالقوه بروز آريتمي، توصيه نمي‌ شود.
مصرف همزمان با داروهاي مدر حفظ كننده پتاسيم يا مكملهاي نمكي حاوي املاح پتاسيم مي‌ تواند موجب بروز زيادي شديد پتاسيم شود.
تداخل دارويي:
عوارض جانبي
اعصاب مركزي: پارستزي در اندامهاي انتهايي، سردرد، بي حالي، کانفيوژن، ضعف يا سنگيني در دست و پا، فلج شل.
قلبي ـ ‌عروقي: ‌كلاپس عروق محيطي همراه با كاهش فشار خون، آريتمي قلبي، بلوك قلبي، احتمال ايست قلبي، تغييرات EKG (طولاني شدن فاصله P-R، پهن شدن كمپلكس QRS، پايين افتادن قطعه ST از خط ايزوالكتريك ، بلند و خيمه‌اي (tented) شدن موج T). غلظت بيش از حد پلاسمايي دارو ( mEq/L 11-8) ممكن است موجب مرگ ناشي از تضعيف قلبي، آريتمي، يا ايست قلبي شود.
پوست: پوست سرد متمايل به خاكستري كمرنگ.
دستگاه گوارش:‌ تهوع ، استفراغ، درد شكمي، اسهال، زخم گوارشي (امكان تنگي، خونريزي، انسداد و سوراخ شدن روده وجود دارد)، زخم شدن مري در اثر قرصهاي پيوسته رهش در بيماراني كه دهليز بزرگ دارند.
ادراري ـ تناسلي: اوليگوري.
موضعي: فلبيت بعد از انفوزيون.
ساير عوارض: كلسيفيه شدن بافت نرم.
مسموميت و درمان
تظاهرات باليني: افزايش غلظت سرمي پتاسيم و تغييرات EKG، از جمله موج هاي بلند و قله‌اي T، پايين افتادن قطعه ST از خط ايزوالكتريك، ناپديد شدن موج P، طولاني شدن فاصله QT، پهن شدن كمپلكس QRS، علائم ديررس باليني عبارتند از ضعف، فلج عضلات ارادي، زجر تنفسي، و اشكال در بلع.
اين علائم ممكن است قبل از بروز مسموميت شديد يا كشنده قلبي بروز كنند. زيادي پتاسيم خون به طور متناقضي نشانه‌هاي شبيه به نشانه‌هاي كمي پتاسيم خون ايجاد مي‌ كند.
درمان: شامل قطع مصرف مكمل پتاسيم و در صورت لزوم شستشوي دستگاه گوارش است. در بيماراني كه غلظت پتاسيم آنها بيش از mEq/L 5/6 است، درمان حمايتي ممكن است شامل تزريق وريدي داروهاي زير (با پيگيري مداوم EKG) شود:
طي پنج دقيقه، مقدار 160-40 ميلي اكي والان بيكربنات سديم انفوزيون وريدي مي‌ شود. در صورت تداوم اختلالات EKG، بايد مصرف آن طي 15-10 دقيقه تكرار شود.
مقدار 500-300 ميلي ليتر دكستروز 25-10 درصد طي يك ساعت انفوزيون مي‌ شود. انسولين (10-5 واحد به ازاي هر 20 گرم دكستروز) به محلول اضافه شده و يا به صورت جداگانه تزريق مي‌ شود.
در صورت نبود موج P يا پهن شدن كمپلكس QRS و عدم مصرف گليكوزيدها ، بايد بلافاصله مقدار 1-5/0 گرم گلوكونات كلسيم يا املاح ديگر كلسيم طي دو دقيقه (با پيگيري مداوم EKG) تزريق وريدي شود تا اثر سمي پتاسيم بر روي قلب را خنثي سازد. در صورت باقي ماندن اختلالات EKG، مي‌ توان مصرف آن را طي 2-1 دقيقه تكرار كرد.
براي برداشت پتاسيم از بدن، مي‌ توان از رزين سديم پلي استيرن سولفونات ، همودياليز‌ يا دياليز صفاقي استفاده كرد. در صورت بروز كمي پتاسيم خون همراه با كاهش آب بدن، مايعات فاقد پتاسيم تزريق وريدي مي‌ شود.
مکانيسم اثر:
فارماكوكينتيك
جذب: از دستگاه گوارش به خوبي جذب مي‌ شود. اين دارو با يد با غذا به آهستگي و طي 10-5 دقيقه مصرف شود تا بروز تحريك گوارشي كاهش يابد.
پخش: غلظت طبيعي پتاسيم در سرم mEq/l 5-8/3 است؛ در شيرخواران تا mEq/l 7/7 پتاسيم ممكن است طبيعي باشد. پتاسيم تا mEq/l 60 ممكن است در ترشحات معده و مايعات اسهال وجود داشته باشد.
متابوليسم: قابل ملاحظه نيست.
دفع: به ميزان زيادي از راه كليه‌ها دفع مي‌ شود. مقادير كمي از پتاسيم ممكن است از طريق پوست و روده دفع شود، اما پتاسيم روده معمولاً مجدداً‌ جذب مي‌ شود؛ يك بيمار سالم داراي رژيم فاقد پتاسيم مقدار mEq/day 50-40 پتاسيم دفع خواهد كرد.
فارماكوكينتيك:
موارد منع مصرف و احتياط
موارد منع مصرف: اختلال كليوي، اوليگوري، آنوري يا ازوتمي (بجز در بيماران مبتلا به كمي پتاسيم خون)، زيادي پتاسيم خون به هر دليل، بيماري معالجه نشده آديسون (خطر بروز زيادي پتاسيم خون وجود دارد)، دهيدراسيون حاد يا كرامپهاي حرارتي (مي تواند اين موارد را تشديد كند)، مصرف همزمان با داروهاي مدر حفظ كننده پتاسيم (مگر آنكه بيمار هر روز پيگيري شود).
موارد احتياط:
الف) بيماري قلبي ، بيماري كليوي يا اسيدوز (بخصوص در تزريق وريدي).
ب) تعادل اسيد ـ‌ باز بايد به دقت بررسي شود و وضعيت باليني بيمار و غلظت سرمي‌ الكتروليتها و EKG او پيگيري گردد.
پ) ‌اسيدوز مي‌ تواند غلظت سرمي پتاسيم را، حتي در صورت كاهش پتاسيم تام بدن، تا ميزان طبيعي افزايش دهد.
اشكال دارويي:
اشكال دارويي:
Powder: 20 mEq/sachet
Tablet, Extended Release: 500, 600mg
Injection, Solution, Concentrate: 1 mEq/ml, 10ml, 2 mEq/ml, 10ml, 2 mEq/ml, 50ml
اطلاعات دیگر:
طبقه‌بندي فارماكولوژيك: (مكمل پتاسيم).
طبقه‌بندي درماني: جانشين الكتروليت.
طبقه‌بندي مصرف در بارداري: رده C
ملاحظات اختصاصي
در بيماراني كه ديژيتال مصرف مي‌ كنند، خارج كردن سريع پتاسيم از بدن ممكن است به مسموميت با ديژيتال منجر شود.
غلظت سرمي پتاسيم، ازت اوره خون (BUN)، و كراتينين، ‌pH و ميزان مصرف مايعات و دفع آنها پيگيري شود.
بلافاصله بعد از عمل جراحي نبايد براي بيمار پتاسيم تجويز شود؛‌ اين كار هنگامي صورت مي‌ گيرد كه جريان ادرار وي برقرار گردد.
پتاسيم تزريقي بايد فقط به صورت انفوزيون آهسته تجويز شود. اين دارو نبايد هرگز به صورت ناگهاني تزريق وريدي يا عضلاني شود. براي تزريق وريدي فرآورده‌هاي پتاسيم، بايد آنها را با مقادير زياد محلولهاي تزريقي رقيق كرد.
مكملهاي خوراكي پتاسيم بايد با احتياط فراوان تجويز شوند، زيرا اشكال دارويي اين دارو مقادير مختلف پتاسيم به بدن مي‌ رسانند. بيمار ممكن است يك فرآورده را بهتر از ديگري تحمل كند.
قرصهاي پيوسته رهش دارو در بيماران قلبي داراي دهليز بزرگ ممكن است موجب زخمي شدن مري شود. در اين بيماران و بيماران مبتلا به انسداد گوارشي يا مري بايد شكل مايع دارو استفاده شود.
پتاسيم به صورت خوراكي همراه با داروهاي مدر دفع كننده پتاسيم مصرف مي‌گردد. از آنجايي كه اين مدرها موجب دفع يون كلرور مي‌ شوند، ‌كلرور پتاسيم مناسبترين مكمل است. آلكالوز ناشي از كمي پتاسيم خون با كلرور پتاسيم درمان مي‌ شود.
قرصهاي پيوسته رهش نبايد خرد شوند.
نكات قابل توصيه به بيمار
دارو را فقط با نسخه پزشك مصرف كنيد، زيرا مصرف مقادير اشتباه دارو ممكن است موجب بروز واكنشهاي شديد شود.
پودر پتاسيم را با آب رقيق كرده و با غذا مصرف كنيد. براي كاهش تحريك گوارشي، اين دارو را به آهستگي مصرف كنيد.
در صورت بروز هر يك از واكنشهاي زير بلافاصله مصرف دارو را قطع كرده و به پزشك مراجعه كنيد:
اغتشاش شعور، ضربان نامنظم قلب، بي حسي پاها، انگشتان پا يا لبها، تنگي نفس، اضطراب، خستگي بيش از حد يا ضعف ساق پا، اسهال بدون دليل، تهوع و استفراغ، درد معده، مدفوع خوني يا سياه.
چنين واكنشهايي به ندرت بروز مي‌ كنند.
دفع يك قرص كامل پيوسته رهش در مدفوع طبيعي است. بدن بعد از جذب پتاسيم پوسته آن را دفع مي‌ كند.
از مصرف مكملهاي نمك بجز در مواردي كه پزشك تجويز مي‌ كند، ‌خودداري نماييد.
مصرف در كودكان: بي ضرري و اثر بخشي مصرف دارو در كودكان ثابت نشده است.
مصرف در شيردهي: مكملهاي پتاسيم در شير ترشح مي‌ شوند. بي ضرري مصرف دارو در دوران شيردهي ثابت نشده است. بنابراين، در صورت لزوم مصرف دارو، بايد منافع دارو براي مادر در مقابل مضرات آن براي شيرخوار سنجيده شود.